Amasya Dijital Bilgi, Sanayi ve Kültür Ansiklopedisi

⚡ Teknik Altyapı, Parsel ve Lojistik Kapasitesi

Modern sanayi parselleri, lisanslı depoculuk, soğuk zincir antrepo ve Samsun Gümrük Müdürlüğü gümrükleme imkanı.

📜 Yatırım Teşvikleri, Vergi ve SGK Muafiyetleri

OSB içi yatırımlarda bir alt bölge teşvik avantajı ve yatırım yeri tahsisi desteği.

🏭 İhtisas Kümelenmesi ve İhracat Entegrasyonu

Ana Üretim Kolları: Amasya Misket Elması, Çiçek Bamya, Amasya Çöreği & Tarımsal Gıda / Makine Sanayii — Samsun Limanı ve yetkili gümrük müdürlüğü üzerinden doğrudan konteyner/Ro-Ro ihracat hattına bağlıdır.

🧺 1. Tescilli Bileşenler / Malzeme ve Kalite Standartları

• Ana Bileşen: 600 gr Amasya üretim havzasından temin edilen birinci sınıf taze/kurutulmuş mahsul (Amasya Beji Mermeri ana malzemesi)
• 125 gr hakiki yayla/köy tereyağı veya soğuk sıkım natürel sızma zeytinyağı
• 2 adet orta boy yerli kuru soğan (küp doğranmış)
• 1 tatlı kaşığı doğal kaya tuzu, 1 çay kaşığı taze çekilmiş karabiber, 1 çay kaşığı yöresel pul biber
• 2.5 su bardağı sıcak kemik suyu veya doğal kaynak suyu

⚙️ 2. Tescilli Üretim Tekniği ve İşleme Adımları

1. Malzeme Seçimi ve Ön Hazırlık: Amasya Beji Mermeri yapımı için Amasya yöresinin mevsiminde hasat edilmiş doğal malzemeleri ayıklanır, bol suda yıkanır ve geleneksel bıçak kesimiyle doğranır.
2. Tereyağında Kavurma (Meyane/Soğanlama): Kalın tabanlı bakır tencerede köy tereyağı eritilir; doğranmış soğanlar yakılmadan karamelize olana dek ağır ateşte kavrulur.
3. Demleme ve Özleştirme: Ana malzemeler, kaya tuzu ve sıcak su ilave edilerek kısık ateşte kendi öz suyunu salıp çekene kadar kapağı kapalı şekilde pişirilir.
4. Dinlendirme ve Servis: Ocaktan alındıktan sonra üzerine kızdırılmış tereyağı gezdirilerek 10 dakika demlendirilir ve taş fırın/mısır ekmeği ile sıcak sunulur.

💡 3. Ayırt Edici Özellik ve Coğrafi Sınır Denetimi

Amasya Beji Mermeri yapımında lezzeti belirleyen temel unsur, Amasya mikro ikliminde yetişen yerel malzemenin kullanılması ve pişirme işleminin yüksek ateş yerine ağır ateşte kendi buharıyla gerçekleştirilmesidir.

🚢 4. Besin Değeri, Sezon ve İhracat / B2B Değeri

Amasya gastronomi envanterinde dört mevsim sofralarda yer bulan, doğal lif, vitamin, mineral ve protein açısından zengin geleneksel bir lezzettir.

🛣️ Ulaşım Güzergahı ve Koordinatlı Erişim

Amasya merkezinden tabelalı grup karayolu ve doğa yürüyüş (trekking) parkuru üzerinden özel araçla veya tur servisleriyle dört mevsim ulaşım sağlanmaktadır.

🏛️ Kültürel Ritüel, UNESCO Mirası ve Tarihçe

Bölgenin geleneksel yayla göçü, doğa fotoğrafçılığı, endemik bitki gözlemi ve mevsimsel halk şenliklerinin düzenlendiği kültür rotasıdır.

🏕️ Tesis, Konaklama ve Ziyaretçi Altyapısı

Seyir terasları, doğal kaynak suyu çeşmeleri, dinlenme/mesire alanları ve yerel üretici satış noktaları bulunmaktadır.

🛣️ Ulaşım Güzergahı ve Koordinatlı Erişim

Amasya merkezinden tabelalı grup karayolu ve doğa yürüyüş (trekking) parkuru üzerinden özel araçla veya tur servisleriyle dört mevsim ulaşım sağlanmaktadır.

🏛️ Kültürel Ritüel, UNESCO Mirası ve Tarihçe

Bölgenin geleneksel yayla göçü, doğa fotoğrafçılığı, endemik bitki gözlemi ve mevsimsel halk şenliklerinin düzenlendiği kültür rotasıdır.

🏕️ Tesis, Konaklama ve Ziyaretçi Altyapısı

Seyir terasları, doğal kaynak suyu çeşmeleri, dinlenme/mesire alanları ve yerel üretici satış noktaları bulunmaktadır.

🛣️ Ulaşım Güzergahı ve Koordinatlı Erişim

Amasya merkezinden tabelalı grup karayolu ve doğa yürüyüş (trekking) parkuru üzerinden özel araçla veya tur servisleriyle dört mevsim ulaşım sağlanmaktadır.

🏛️ Kültürel Ritüel, UNESCO Mirası ve Tarihçe

Bölgenin geleneksel yayla göçü, doğa fotoğrafçılığı, endemik bitki gözlemi ve mevsimsel halk şenliklerinin düzenlendiği kültür rotasıdır.

🏕️ Tesis, Konaklama ve Ziyaretçi Altyapısı

Seyir terasları, doğal kaynak suyu çeşmeleri, dinlenme/mesire alanları ve yerel üretici satış noktaları bulunmaktadır.

🛣️ Ulaşım Güzergahı ve Koordinatlı Erişim

Amasya merkezinden tabelalı grup karayolu ve doğa yürüyüş (trekking) parkuru üzerinden özel araçla veya tur servisleriyle dört mevsim ulaşım sağlanmaktadır.

🏛️ Kültürel Ritüel, UNESCO Mirası ve Tarihçe

Bölgenin geleneksel yayla göçü, doğa fotoğrafçılığı, endemik bitki gözlemi ve mevsimsel halk şenliklerinin düzenlendiği kültür rotasıdır.

🏕️ Tesis, Konaklama ve Ziyaretçi Altyapısı

Seyir terasları, doğal kaynak suyu çeşmeleri, dinlenme/mesire alanları ve yerel üretici satış noktaları bulunmaktadır.

🛣️ Ulaşım Güzergahı ve Koordinatlı Erişim

Amasya merkezinden tabelalı grup karayolu ve doğa yürüyüş (trekking) parkuru üzerinden özel araçla veya tur servisleriyle dört mevsim ulaşım sağlanmaktadır.

🏛️ Kültürel Ritüel, UNESCO Mirası ve Tarihçe

Bölgenin geleneksel yayla göçü, doğa fotoğrafçılığı, endemik bitki gözlemi ve mevsimsel halk şenliklerinin düzenlendiği kültür rotasıdır.

🏕️ Tesis, Konaklama ve Ziyaretçi Altyapısı

Seyir terasları, doğal kaynak suyu çeşmeleri, dinlenme/mesire alanları ve yerel üretici satış noktaları bulunmaktadır.

🛫 Havalimanı Erişimi ve Ticari Uçuş Ağı

Amasya Bölgesel Havalimanı & Karayolu Lojistik Koridoru üzerinden yurt içi ve uluslararası aktarmalı uçuşlar ile yüksek katma değerli/hızlı bozulabilir ürünlerin hava kargo sevkiyatı gerçekleştirilmektedir.

📋 Gümrük Beyannamesi ve Laboratuvar Analiz Süreçleri

Samsun Gümrük Müdürlüğü nezdinde ihracat beyannamesi açılışı, numune/aflatoksin/kalıntı analiz onayları, Zirai Karantina Bitki Sağlık Sertifikası (Phytosanitary Certificate) ve menşe şahadetnamesi işlemleri tek pencere sistemiyle yürütülmektedir.

🧺 1. Malzeme Listesi (Ölçülü ve Gramajlı)

• Ana Bileşen: 600 gr Amasya üretim havzasından temin edilen birinci sınıf taze/kurutulmuş mahsul (Amasya Çiçek Bamyası ana malzemesi)
• 125 gr hakiki yayla/köy tereyağı veya soğuk sıkım natürel sızma zeytinyağı
• 2 adet orta boy yerli kuru soğan (küp doğranmış)
• 1 tatlı kaşığı doğal kaya tuzu, 1 çay kaşığı taze çekilmiş karabiber, 1 çay kaşığı yöresel pul biber
• 2.5 su bardağı sıcak kemik suyu veya doğal kaynak suyu

👩‍🍳 2. Geleneksel Hazırlanış ve Pişirme Adımları

1. Malzeme Seçimi ve Ön Hazırlık: Amasya Çiçek Bamyası yapımı için Amasya yöresinin mevsiminde hasat edilmiş doğal malzemeleri ayıklanır, bol suda yıkanır ve geleneksel bıçak kesimiyle doğranır.
2. Tereyağında Kavurma (Meyane/Soğanlama): Kalın tabanlı bakır tencerede köy tereyağı eritilir; doğranmış soğanlar yakılmadan karamelize olana dek ağır ateşte kavrulur.
3. Demleme ve Özleştirme: Ana malzemeler, kaya tuzu ve sıcak su ilave edilerek kısık ateşte kendi öz suyunu salıp çekene kadar kapağı kapalı şekilde pişirilir.
4. Dinlendirme ve Servis: Ocaktan alındıktan sonra üzerine kızdırılmış tereyağı gezdirilerek 10 dakika demlendirilir ve taş fırın/mısır ekmeği ile sıcak sunulur.

💡 3. Püf Noktaları (Amasya Usulü)

Amasya Çiçek Bamyası yapımında lezzeti belirleyen temel unsur, Amasya mikro ikliminde yetişen yerel malzemenin kullanılması ve pişirme işleminin yüksek ateş yerine ağır ateşte kendi buharıyla gerçekleştirilmesidir.

🌿 4. Besin Değeri ve Sezon

Amasya gastronomi envanterinde dört mevsim sofralarda yer bulan, doğal lif, vitamin, mineral ve protein açısından zengin geleneksel bir lezzettir.

🧺 1. Malzeme Listesi (Ölçülü ve Gramajlı)

• Ana Bileşen: 600 gr Amasya üretim havzasından temin edilen birinci sınıf taze/kurutulmuş mahsul (Amasya Beji Mermeri ana malzemesi)
• 125 gr hakiki yayla/köy tereyağı veya soğuk sıkım natürel sızma zeytinyağı
• 2 adet orta boy yerli kuru soğan (küp doğranmış)
• 1 tatlı kaşığı doğal kaya tuzu, 1 çay kaşığı taze çekilmiş karabiber, 1 çay kaşığı yöresel pul biber
• 2.5 su bardağı sıcak kemik suyu veya doğal kaynak suyu

👩‍🍳 2. Geleneksel Hazırlanış ve Pişirme Adımları

1. Malzeme Seçimi ve Ön Hazırlık: Amasya Beji Mermeri yapımı için Amasya yöresinin mevsiminde hasat edilmiş doğal malzemeleri ayıklanır, bol suda yıkanır ve geleneksel bıçak kesimiyle doğranır.
2. Tereyağında Kavurma (Meyane/Soğanlama): Kalın tabanlı bakır tencerede köy tereyağı eritilir; doğranmış soğanlar yakılmadan karamelize olana dek ağır ateşte kavrulur.
3. Demleme ve Özleştirme: Ana malzemeler, kaya tuzu ve sıcak su ilave edilerek kısık ateşte kendi öz suyunu salıp çekene kadar kapağı kapalı şekilde pişirilir.
4. Dinlendirme ve Servis: Ocaktan alındıktan sonra üzerine kızdırılmış tereyağı gezdirilerek 10 dakika demlendirilir ve taş fırın/mısır ekmeği ile sıcak sunulur.

💡 3. Püf Noktaları (Amasya Usulü)

Amasya Beji Mermeri yapımında lezzeti belirleyen temel unsur, Amasya mikro ikliminde yetişen yerel malzemenin kullanılması ve pişirme işleminin yüksek ateş yerine ağır ateşte kendi buharıyla gerçekleştirilmesidir.

🌿 4. Besin Değeri ve Sezon

Amasya gastronomi envanterinde dört mevsim sofralarda yer bulan, doğal lif, vitamin, mineral ve protein açısından zengin geleneksel bir lezzettir.

🧺 1. Malzeme Listesi (Ölçülü ve Gramajlı)

• 2 bağ taze ince damarlı karalahana (yıkanmış, 1 cm inceliğinde kıyılmış)
• 1 su bardağı (180 gr) osmancık pirinç veya tercihen yerli kırık mısır yarması
• 2 adet orta boy kuru soğan (ince küp doğranmış)
• 150 gr hakiki köy tereyağı (Görele / Sis Dağı yayla tereyağı)
• 1 tatlı kaşığı kaya tuzu, 1 çay kaşığı taze çekilmiş karabiber, 1 çay kaşığı pul biber
• 1 çay bardağı (100 ml) sıcak su

👩‍🍳 2. Geleneksel Hazırlanış ve Pişirme Adımları

1. Haşlama: Doğranmış karalahanalar bol kaynar tuzlu suda acı suyu ve sertliği gidene kadar 5-7 dakika haşlanır, ardından süzülüp rengini koruması için soğuk sudan geçirilir ve avuç içinde hafifçe sıkılır.
2. Katmanlama (Dibleme Tekniği): Geniş tabanlı bakır veya çelik tencerenin tabanına haşlanmış lahananın yarısı yayılır. Üzerine yıkanmış çiğ pirinç (veya mısır yarması) eşit şekilde serpilir. Kalan lahana pirincin üzerine kapatılarak katman oluşturulur.
3. Demleme: Tencerenin kenarından 1 çay bardağı sıcak su ve kaya tuzu ilave edilir; kapağı kapalı olarak kısık ateşte pirinçler suyunu tamamen çekip lokum gibi yumuşayana kadar (yaklaşık 20-25 dk) karıştırmadan demlendirilir.
4. Dağlama (Yağ Yakma): Ayrı bir tavada 150 gr yayla tereyağı eritilir, küp doğranmış kuru soğanlar altın sarısı olup tereyağı köpürene kadar kavrulur. Demlenen dible ocaktan alınır, üzerine kızgın soğanlı tereyağı coslatılarak gezdirilir ve tahta kaşıkla pirinçleri ezmeden alttan üste doğru harmanlanır.

💡 3. Püf Noktaları (Amasya Usulü)

Karalahananın kalın orta damarları doğramadan önce mutlaka bıçak sırtıyla dövülerek inceltilmelidir. Orijinal Görele/Daylı köy diblesinde kesinlikle sıvı yağ kullanılmaz; yemeğe karakteristik kokusunu veren son aşamada yakılan tuzlu yayla tereyağıdır.

🌿 4. Besin Değeri ve Sezon

Kış ve geç sonbahar aylarında kırağı (don) vurmuş karalahanadan yapıldığında yapraktaki nişasta şekere dönüştüğü için çok daha tatlı ve lezzetli olur. Yüksek C vitamini, K vitamini, kalsiyum, demir ve doğal lif kaynağıdır (Porsiyon: ~245 kcal).

🧺 1. Malzeme Listesi (Ölçülü ve Gramajlı)

• 4 yemek kaşığı (100 gr) yayla tereyağı
• 4 yemek kaşığı taş değirmen mısır unu (fırınlanmış kalın çekim)
• 250 gr telli колоt (minzi / çeçil) yayla peyniri
• 1.5 su bardağı ılık su veya süt, yarım çay kaşığı kaya tuzu

👩‍🍳 2. Geleneksel Hazırlanış ve Pişirme Adımları

1. Tereyağı ve Mısır Unu Kavurma: Kalaylı bakır sahanda tereyağı eritilir ve köpürtülür. Taş değirmen mısır unu eklenerek tahta kaşıkla altın rengi alıp kokusu çıkana kadar 4-5 dakika kavrulur.
2. Su İlavesi: Ilık su yavaşça eklenirken topaklanmaması için hızlıca karıştırılır ve kısık ateşte gözeneklenene kadar pişirilir.
3. Peynir ve Yağ Kusma: Tel tel ayrılmış yayla peyniri eklenir; fazla karıştırılmadan peynirin eriyip uzaması ve tereyağının sahanın yüzeyine çıkması ("yağ kusması") beklenir.

💡 3. Püf Noktaları (Amasya Usulü)

Kuymak pişerken peynir eklendikten sonra sürekli karıştırılmaz; aksi halde yağı içine çeker ve yüzeyde parlak tereyağı tabakası oluşmaz.

🌿 4. Besin Değeri ve Sezon

Yüksek enerji, kalsiyum ve protein kaynağı olup yayla sabahlarının vazgeçilmezidir.

🧺 1. Malzeme Listesi (Ölçülü ve Gramajlı)

• 3 su bardağı (200 gr) yazdan taş fırında kurutulmuş taze çalı fasulyesi
• 2 adet orta boy kuru soğan (yemeklik doğranmış)
• 1 yemek kaşığı domates-biber karışık köy salçası
• 120 gr köy tereyağı (arzu edilirse 100 gr kemikli kurutulmuş et veya kavurma)
• 1 çay bardağı kırık mısır yarması veya bulgur
• 1 tatlı kaşığı acı pul biber, 1 tatlı kaşığı tuz, 4 su bardağı sıcak su

👩‍🍳 2. Geleneksel Hazırlanış ve Pişirme Adımları

1. Ön Haşlama: Yazın taş fırınlarda ekmek piştikten sonraki ısıyla kurutulan fasulyeler ılık suda yıkanır, 15 dakika haşlanıp ilk kahverengi suyu süzülür.
2. Soğan ve Salça Kavurma: Tencerede tereyağı eritilir, soğanlar pembeleştirilir ve köy salçası eklenerek kokusu çıkana kadar kavrulur.
3. Birleştirme: Süzülen fırın kurusu fasulyeler ve kırık mısır yarması tencereye eklenir, üzerini 2 parmak geçecek kadar sıcak su ilave edilir.
4. Ağır Ateşte Pişirme: Kısık ateşte fasulyeler yumuşayıp suyu özleşene kadar yaklaşık 35-40 dakika pişirilir, yanında taş değirmen mısır ekmeği ile sıcak sunulur.

💡 3. Püf Noktaları (Amasya Usulü)

Güneşte kurutulan fasulyeden farklı olarak taş fırında meşe közü sıcaklığıyla kurutulduğu için kendine özgü isli ve karamelize bir aromaya sahiptir.

🌿 4. Besin Değeri ve Sezon

Eylül ayında fırınlanıp bütün kış boyunca tüketilen yüksek lifli, bitkisel protein deposu geleneksel kış yemeğidir.

🏡 Amasya Kökeni ve Yaşam Öyküsü

Amasya yerleşim havzasında yetişmiş, bölgenin sosyal, kültürel ve ekonomik gelişiminde doğrudan rol oynamış tarihi şahsiyet ve temsilcilerimizdendir.

📜 Tarihi Hizmetleri, Eserleri ve Katkıları

• Amasya yöresinde eğitim kurumlarının, vakıf eserlerinin ve imece kültürünün kurulmasına öncülük etmiştir.
• Bölgenin sözlü tarihini, halk müziği/edebiyatı birikimini ve tarımsal kooperatifleşme bilincini gelecek kuşaklara aktarmıştır.

🏛️ Kültürel Mirası ve Anı Köşesi

Amasya yerel tarih envanterinde ve kültür merkezlerinde hatırası yaşatılmaktadır.

🏡 Amasya Kökeni ve Yaşam Öyküsü

Amasya yerleşim havzasında yetişmiş, bölgenin sosyal, kültürel ve ekonomik gelişiminde doğrudan rol oynamış tarihi şahsiyet ve temsilcilerimizdendir.

📜 Tarihi Hizmetleri, Eserleri ve Katkıları

• Amasya yöresinde eğitim kurumlarının, vakıf eserlerinin ve imece kültürünün kurulmasına öncülük etmiştir.
• Bölgenin sözlü tarihini, halk müziği/edebiyatı birikimini ve tarımsal kooperatifleşme bilincini gelecek kuşaklara aktarmıştır.

🏛️ Kültürel Mirası ve Anı Köşesi

Amasya yerel tarih envanterinde ve kültür merkezlerinde hatırası yaşatılmaktadır.

Amasya ilinin toplam 19 adet tescilli coğrafi işareti bulunmaktadır. Başlıca tescilli ve yöresel ürünleri: Amasya Misket Elması, Amasya Çiçek Bamyası, Amasya Beji Mermeri ve Amasya Misket Elması, Çiçek Bamya, Amasya Çöreği.

Amasya üretim ve OSB merkezlerinden dış ticaret sevkiyatları Samsun Limanı üzerinden yapılmaktadır. Limana karayolu mesafesi 130 km olup ortalama tır ulaşım süresi 1 Saat 40 Dk’dir. Gümrükleme işlemleri Samsun Gümrük Müdürlüğü nezdinde yürütülür.

Amasya kültür ve turizm envanterinde öne çıkan tarihi miras alanları: Kral Kaya Mezarları (UNESCO Geçici), II. Bayezid Külliyesi, Hazeranlar Konağı. Başlıca doğa, yayla ve ekoturizm rotaları ise: Boraboy Gölü Tabiat Parkı, Yedikır Barajı, Yeşilırmak Vadisi.