Piraziz İlçesi (Giresun) — Piraziz Elması, Piraziz Köftesi, Benderli Kalesi ve Havalimanı Komşusu Batı Kapısı
Piraziz Özgün Karakteri: Piraziz; Giresun’un batı girişinde, Ordu-Giresun Havalimanı’nın hemen yanı başında yer alan; coğrafi işaretli Piraziz Elması ve meşhur Piraziz Köftesi ile bilinen sahil ilçesidir.
Piraziz Değerleri, Ozanları ve Öncü İsimleri
🏡 Piraziz & Köy Kökeni Bağı
Piraziz / Giresun yerleşim havzasında yetişmiş, bölgenin sosyal, kültürel ve ekonomik gelişiminde doğrudan rol oynamış tarihi şahsiyet ve temsilcilerimizdendir.
📜 Tarihi Hizmetleri, Eserleri ve Katkıları
- Piraziz / Giresun yöresinde eğitim kurumlarının, vakıf eserlerinin ve imece kültürünün kurulmasına öncülük etmiştir.
- Bölgenin sözlü tarihini, halk müziği/edebiyatı birikimini ve tarımsal kooperatifleşme bilincini gelecek kuşaklara aktarmıştır.
🏛️ Yerel Kültür Mirası ve Anı Köşesi
Piraziz / Giresun yerel tarih envanterinde ve kültür merkezlerinde hatırası yaşatılmaktadır.
Üretim Tesisleri ve Gramajlı Yöresel Tarifler
🏭 Sanayi, Tarım Fabrikaları ve Ticari Kapasite
Havalimanı lojistik avantajı, gastronomi turizmi (Piraziz Köftesi restoranları), fındık ve tescilli Piraziz Elması üretimi öne çıkar.
🧺 1. Malzeme Listesi (Ölçülü ve Gramajlı)
- 800 gr Giresun/Piraziz yaylalarında beslenmiş düve kaburga ve boşluk eti (tek çekim)
- 150 gr böbrek/kavram yağı
- 1 adet orta boy kuru soğan (rendelenip acı suyu sıkılmış)
- 60 gr bayat taş fırın ekmeği içi, 1 tatlı kaşığı kaya tuzu, yarım çay kaşığı karbonat
👩🍳 2. Geleneksel Hazırlanış ve Pişirme Adımları
- Yoğurma ve Dinlendirme: Sinirleri alınmış kaburga eti, kavram yağı, tuz ve ekmek içi 20 dakika boyunca macun kıvamına gelene kadar yoğrulur ve +4°C dolapta 24 saat dinlendirilir.
- Şekillendirme: Dinlenen harçtan yassı oval köfteler kesilir.
- Meşe Kömüründe Pişirme: Oluklu döküm ızgarada meşe kömürü ateşinde içi sulu kalacak şekilde iki yüzü mühürlenerek pişirilir.
💡 3. Püf Noktaları (Piraziz Usulü)
Piraziz köftesine kimyon veya ağır baharat konulmaz; lezzeti yayla etinin kalitesinden ve 24 saatlik soğuk fermantasyon dinlendirmesinden gelir.
🌿 4. Besin Değeri ve Tüketim Sezonu
Karadeniz Sahil Yolu’nun en önemli gastronomi duraklarından biri olup dört mevsim servis edilir.
🧺 1. Malzeme Listesi (Ölçülü ve Gramajlı)
- 2 bağ taze ince damarlı karalahana (yıkanmış, 1 cm inceliğinde kıyılmış)
- 1 su bardağı (180 gr) osmancık pirinç veya tercihen yerli kırık mısır yarması
- 2 adet orta boy kuru soğan (ince küp doğranmış)
- 150 gr hakiki köy tereyağı (Görele / Sis Dağı yayla tereyağı)
- 1 tatlı kaşığı kaya tuzu, 1 çay kaşığı taze çekilmiş karabiber, 1 çay kaşığı pul biber
- 1 çay bardağı (100 ml) sıcak su
👩🍳 2. Geleneksel Hazırlanış ve Pişirme Adımları
- Haşlama: Doğranmış karalahanalar bol kaynar tuzlu suda acı suyu ve sertliği gidene kadar 5-7 dakika haşlanır, ardından süzülüp rengini koruması için soğuk sudan geçirilir ve avuç içinde hafifçe sıkılır.
- Katmanlama (Dibleme Tekniği): Geniş tabanlı bakır veya çelik tencerenin tabanına haşlanmış lahananın yarısı yayılır. Üzerine yıkanmış çiğ pirinç (veya mısır yarması) eşit şekilde serpilir. Kalan lahana pirincin üzerine kapatılarak katman oluşturulur.
- Demleme: Tencerenin kenarından 1 çay bardağı sıcak su ve kaya tuzu ilave edilir; kapağı kapalı olarak kısık ateşte pirinçler suyunu tamamen çekip lokum gibi yumuşayana kadar (yaklaşık 20-25 dk) karıştırmadan demlendirilir.
- Dağlama (Yağ Yakma): Ayrı bir tavada 150 gr yayla tereyağı eritilir, küp doğranmış kuru soğanlar altın sarısı olup tereyağı köpürene kadar kavrulur. Demlenen dible ocaktan alınır, üzerine kızgın soğanlı tereyağı coslatılarak gezdirilir ve tahta kaşıkla pirinçleri ezmeden alttan üste doğru harmanlanır.
💡 3. Püf Noktaları (Piraziz Usulü)
Karalahananın kalın orta damarları doğramadan önce mutlaka bıçak sırtıyla dövülerek inceltilmelidir. Orijinal Görele/Daylı köy diblesinde kesinlikle sıvı yağ kullanılmaz; yemeğe karakteristik kokusunu veren son aşamada yakılan tuzlu yayla tereyağıdır.
🌿 4. Besin Değeri ve Tüketim Sezonu
Kış ve geç sonbahar aylarında kırağı (don) vurmuş karalahanadan yapıldığında yapraktaki nişasta şekere dönüştüğü için çok daha tatlı ve lezzetli olur. Yüksek C vitamini, K vitamini, kalsiyum, demir ve doğal lif kaynağıdır (Porsiyon: ~245 kcal).
🧺 1. Malzeme Listesi (Ölçülü ve Gramajlı)
- 5 su bardağı (600 gr) su değirmeninde çekilmiş fırınlık sarı mısır unu
- 1 tatlı kaşığı kaya tuzu
- 3.5 - 4 su bardağı kaynar derecede sıcak su
- Tepsiyi yağlamak için 1 yemek kaşığı tereyağı
👩🍳 2. Geleneksel Hazırlanış ve Pişirme Adımları
- Haşlama Yoğurma: Geniş bir kapta elenmiş mısır unu ve tuz karıştırılır. Ortasını havuz gibi açıp kaynar su azar azar dökülerek tahta kaşıkla, ardından elle kulakmemesinden biraz daha yumuşak kıvamda yoğrulur.
- Tepsiye Basma: Tereyağıyla yağlanmış bakır tepsiye (veya pilekiye) hamur yayılır, üzeri ıslatılmış el ile pürüzsüzce düzeltilir.
- Fırınlama: 210°C sıcaklıktaki kuzine veya taş fırında altı ve üstü altın kahverengi kabuk bağlayana kadar 40-45 dakika pişirilir.
💡 3. Püf Noktaları (Piraziz Usulü)
Mısır ununda gluten olmadığı için soğuk suyla yoğrulursa ekmek dağılır; mutlaka kaynar suyla unu haşlayarak yoğurmak gerekir.
🌿 4. Besin Değeri ve Tüketim Sezonu
Glutensiz doğal karbonhidrat kaynağıdır; karalahana çorbası, hamsi ve yoğurtla birlikte her öğün tüketilir.
🧺 1. Malzeme Listesi (Ölçülü ve Gramajlı)
- 3 su bardağı (200 gr) yazdan taş fırında kurutulmuş taze çalı fasulyesi
- 2 adet orta boy kuru soğan (yemeklik doğranmış)
- 1 yemek kaşığı domates-biber karışık köy salçası
- 120 gr köy tereyağı (arzu edilirse 100 gr kemikli kurutulmuş et veya kavurma)
- 1 çay bardağı kırık mısır yarması veya bulgur
- 1 tatlı kaşığı acı pul biber, 1 tatlı kaşığı tuz, 4 su bardağı sıcak su
👩🍳 2. Geleneksel Hazırlanış ve Pişirme Adımları
- Ön Haşlama: Yazın taş fırınlarda ekmek piştikten sonraki ısıyla kurutulan fasulyeler ılık suda yıkanır, 15 dakika haşlanıp ilk kahverengi suyu süzülür.
- Soğan ve Salça Kavurma: Tencerede tereyağı eritilir, soğanlar pembeleştirilir ve köy salçası eklenerek kokusu çıkana kadar kavrulur.
- Birleştirme: Süzülen fırın kurusu fasulyeler ve kırık mısır yarması tencereye eklenir, üzerini 2 parmak geçecek kadar sıcak su ilave edilir.
- Ağır Ateşte Pişirme: Kısık ateşte fasulyeler yumuşayıp suyu özleşene kadar yaklaşık 35-40 dakika pişirilir, yanında taş değirmen mısır ekmeği ile sıcak sunulur.
💡 3. Püf Noktaları (Piraziz Usulü)
Güneşte kurutulan fasulyeden farklı olarak taş fırında meşe közü sıcaklığıyla kurutulduğu için kendine özgü isli ve karamelize bir aromaya sahiptir.
🌿 4. Besin Değeri ve Tüketim Sezonu
Eylül ayında fırınlanıp bütün kış boyunca tüketilen yüksek lifli, bitkisel protein deposu geleneksel kış yemeğidir.
Topoğrafya, İklim ve Su Havzaları
🏔️ Yeryüzü Şekilleri ve Mikro İklim Özeti
Abdal Deresi ve Domuzdere vadileri ile Karadeniz sahil şeridi arasında ılıman ve düz kıyı profiline sahiptir.
💧 Hidrografik Rejim, Kaynak ve Jeomorfoloji
Abdal Deresi Vadisi; yüksek dağ silsilelerinden doğan kar ve yağmur sularını Karadeniz’e/ana havzaya taşıyan, volkanik-tortul kayaç yapısına ve mineralce zengin alüvyal-yamaç topraklarına (pH 5.5–6.5 hafif asidik, fındık ve çay için ideal) sahip derin bir akarsu vadisidir.
🌿 Flora, Fauna ve Ekosistem Zenginliği
Vadi tabanında kızılağaç (yaykın), söğüt ve taflan; orta yamaçlarda fındık bahçeleri, Anadolu kestanesi, gürgen ve meşe; üst rakımlarda ise Doğu Karadeniz göknarı ve ladin ormanları yer alır. Akarsu kollarında doğal kırmızı benekli dere alabalığı yaşar.
🌦️ Tarımsal Mikro İklim ve Su Değirmeni Mirası
Vadi oluğu denizden gelen ılıman ve nemli hava kütlelerini iç kesimlere taşırken, kışın sert kuzey rüzgarlarını kırarak zirai don riskini azaltan doğal bir sera/mikro-iklim koridoru oluşturur.
💧 Hidrografik Rejim, Kaynak ve Jeomorfoloji
Gökçeali Vadisi; yüksek dağ silsilelerinden doğan kar ve yağmur sularını Karadeniz’e/ana havzaya taşıyan, volkanik-tortul kayaç yapısına ve mineralce zengin alüvyal-yamaç topraklarına (pH 5.5–6.5 hafif asidik, fındık ve çay için ideal) sahip derin bir akarsu vadisidir.
🌿 Flora, Fauna ve Ekosistem Zenginliği
Vadi tabanında kızılağaç (yaykın), söğüt ve taflan; orta yamaçlarda fındık bahçeleri, Anadolu kestanesi, gürgen ve meşe; üst rakımlarda ise Doğu Karadeniz göknarı ve ladin ormanları yer alır. Akarsu kollarında doğal kırmızı benekli dere alabalığı yaşar.
🌦️ Tarımsal Mikro İklim ve Su Değirmeni Mirası
Vadi oluğu denizden gelen ılıman ve nemli hava kütlelerini iç kesimlere taşırken, kışın sert kuzey rüzgarlarını kırarak zirai don riskini azaltan doğal bir sera/mikro-iklim koridoru oluşturur.
💧 Hidrografik Rejim, Kaynak ve Jeomorfoloji
Bozat Yayla Geçişi; yüksek dağ silsilelerinden doğan kar ve yağmur sularını Karadeniz’e/ana havzaya taşıyan, volkanik-tortul kayaç yapısına ve mineralce zengin alüvyal-yamaç topraklarına (pH 5.5–6.5 hafif asidik, fındık ve çay için ideal) sahip derin bir akarsu vadisidir.
🌿 Flora, Fauna ve Ekosistem Zenginliği
Vadi tabanında kızılağaç (yaykın), söğüt ve taflan; orta yamaçlarda fındık bahçeleri, Anadolu kestanesi, gürgen ve meşe; üst rakımlarda ise Doğu Karadeniz göknarı ve ladin ormanları yer alır. Akarsu kollarında doğal kırmızı benekli dere alabalığı yaşar.
🌦️ Tarımsal Mikro İklim ve Su Değirmeni Mirası
Vadi oluğu denizden gelen ılıman ve nemli hava kütlelerini iç kesimlere taşırken, kışın sert kuzey rüzgarlarını kırarak zirai don riskini azaltan doğal bir sera/mikro-iklim koridoru oluşturur.
💧 Hidrografik Rejim, Kaynak ve Jeomorfoloji
Paşakonağı Yaylası; yüksek dağ silsilelerinden doğan kar ve yağmur sularını Karadeniz’e/ana havzaya taşıyan, volkanik-tortul kayaç yapısına ve mineralce zengin alüvyal-yamaç topraklarına (pH 5.5–6.5 hafif asidik, fındık ve çay için ideal) sahip derin bir akarsu vadisidir.
🌿 Flora, Fauna ve Ekosistem Zenginliği
Vadi tabanında kızılağaç (yaykın), söğüt ve taflan; orta yamaçlarda fındık bahçeleri, Anadolu kestanesi, gürgen ve meşe; üst rakımlarda ise Doğu Karadeniz göknarı ve ladin ormanları yer alır. Akarsu kollarında doğal kırmızı benekli dere alabalığı yaşar.
🌦️ Tarımsal Mikro İklim ve Su Değirmeni Mirası
Vadi oluğu denizden gelen ılıman ve nemli hava kütlelerini iç kesimlere taşırken, kışın sert kuzey rüzgarlarını kırarak zirai don riskini azaltan doğal bir sera/mikro-iklim koridoru oluşturur.
Piraziz Kültür ve Doğa Rotaları
🛣️ Ulaşım Güzergahı ve Mesafe
Piraziz / Giresun merkezinden tabelalı grup karayolu ve doğa yürüyüş (trekking) parkuru üzerinden özel araçla veya tur servisleriyle dört mevsim ulaşım sağlanmaktadır.
🎉 Kültürel Ritüel, Otçu Göçü ve Şenlik Takvimi
Bölgenin geleneksel yayla göçü, doğa fotoğrafçılığı, endemik bitki gözlemi ve mevsimsel halk şenliklerinin düzenlendiği kültür rotasıdır.
🏕️ Altyapı, Konaklama ve Kamp İmkanları
Seyir terasları, doğal kaynak suyu çeşmeleri, dinlenme/mesire alanları ve yerel üretici satış noktaları bulunmaktadır.
🛣️ Ulaşım Güzergahı ve Mesafe
Piraziz / Giresun merkezinden tabelalı grup karayolu ve doğa yürüyüş (trekking) parkuru üzerinden özel araçla veya tur servisleriyle dört mevsim ulaşım sağlanmaktadır.
🎉 Kültürel Ritüel, Otçu Göçü ve Şenlik Takvimi
Bölgenin geleneksel yayla göçü, doğa fotoğrafçılığı, endemik bitki gözlemi ve mevsimsel halk şenliklerinin düzenlendiği kültür rotasıdır.
🏕️ Altyapı, Konaklama ve Kamp İmkanları
Seyir terasları, doğal kaynak suyu çeşmeleri, dinlenme/mesire alanları ve yerel üretici satış noktaları bulunmaktadır.
🛣️ Ulaşım Güzergahı ve Mesafe
Piraziz / Giresun merkezinden tabelalı grup karayolu ve doğa yürüyüş (trekking) parkuru üzerinden özel araçla veya tur servisleriyle dört mevsim ulaşım sağlanmaktadır.
🎉 Kültürel Ritüel, Otçu Göçü ve Şenlik Takvimi
Bölgenin geleneksel yayla göçü, doğa fotoğrafçılığı, endemik bitki gözlemi ve mevsimsel halk şenliklerinin düzenlendiği kültür rotasıdır.
🏕️ Altyapı, Konaklama ve Kamp İmkanları
Seyir terasları, doğal kaynak suyu çeşmeleri, dinlenme/mesire alanları ve yerel üretici satış noktaları bulunmaktadır.
Piraziz Encyclopedic Directory of Villages & Neighborhoods
Sortable by alphabetical order, altitude, and population. Click any village to open its 7-chapter encyclopedia in a new tab.
🏡 Akçay Köyü
Köy · UAVT #31357🏡 Alidede Köyü
Köy · UAVT #31358🏡 Armutçukuru Köyü
Köy · UAVT #31359🏡 Balçıklı Köyü
Köy · UAVT #31360🏡 Bozat Köyü
Köy · UAVT #31361🏡 Bülbüllü Köyü
Köy · UAVT #31362🏡 Çağlandere Köyü
Köy · UAVT #31363🏡 Çayırköy Köyü
Köy · UAVT #31364🏡 Deregözü Köyü
Köy · UAVT #84517🏡 Deregözü Köyü (Alameşe Mah.)
Köy · UAVT #84518🏘️ Eren Mah.
Mahalle · UAVT #31370🏡 Esentepe Köyü
Köy · UAVT #31365🏡 Gökçeali Köyü
Köy · UAVT #31366🏡 Güneyköy Köyü
Köy · UAVT #31367🏡 Hasanşeyh Köyü
Köy · UAVT #31368🏘️ Kaleyanı Mah.
Mahalle · UAVT #31371🏡 Kılıçlı Köyü
Köy · UAVT #31369🏘️ Maden Mah.
Mahalle · UAVT #31372🏡 Narlık Köyü
Köy · UAVT #31376🏡 Örnekköy Köyü
Köy · UAVT #31377🏡 Piraziz Köyü
Köy · UAVT #31378🏡 Şerefli Köyü
Köy · UAVT #31379🏘️ Şeyhli Mah.
Mahalle · UAVT #31373🏘️ Şıhkıran Mah.
Mahalle · UAVT #31374🏡 Tepeköy Köyü
Köy · UAVT #31380🏘️ Yeni Mah.
Mahalle · UAVT #31375🏡 Yunusemre Köyü
Köy · UAVT #31381Piraziz (Giresun) Tarihsel, Ekonomik ve Coğrafi Analizi
Piraziz (Giresun); Karadeniz Bölgesi’nin Karadeniz İklimi kuşağında, ortalama 10 metre rakımda ve Giresun il merkezine 26 km mesafede konumlanan köklü bir mülki idare ve üretim havzasıdır. İlçenin coğrafi omurgasını Abdal Deresi Vadisi, Gökçeali Vadisi akarsu vadileri ile Bozat Yayla Geçişi, Paşakonağı Yaylası yüksek rakım yaylaları oluşturur. Bu topoğrafik çeşitlilik, kıyı ve vadi tabanından 2.000 metre üzerindeki alpin çayırlara kadar uzanan zengin bir biyoçeşitlilik ve tarımsal mikro-iklim koridoru yaratmaktadır.
Ekonomik ve ticari açıdan Piraziz; "Tescilli Piraziz Elması, Meşhur Piraziz Köftesi, Benderli Kalesi & Şeyh İdris" ihtisasıyla öne çıkmaktadır. Havalimanı lojistik avantajı, gastronomi turizmi (Piraziz Köftesi restoranları), fındık ve tescilli Piraziz Elması üretimi öne çıkar. İlçeye bağlı yerleşim birimlerinde üretilen mahsuller, hem yerel kooperatifler ve ticaret borsası üzerinden iç pazara sunulmakta hem de Giresun / Trabzon Limanı ve Giresun Liman Gümrük Müdürlüğü bağlantısıyla doğrudan uluslararası B2B ihracat tedarik zincirine dahil edilmektedir.
Kültürel miras, gastronomi ve sosyal yaşam boyutunda ise Piraziz; asırlık yayla göçü gelenekleri, imece hukuku, taş değirmen ve ahşap kırsal mimarisi ile Piraziz Köftesi, Karalahana (Pancar) Diblesi, Taş Değirmen Mısır Ekmeği, Fırın Kurusu Fasulye gibi özgün mutfak reçetelerini yaşatmaktadır. İlçe sınırları içerisindeki tüm köy ve mahalleler; UAVT kodları, alt mahalle/mevki envanterleri, rakım/koordinat verileri ve hasat takvimleriyle bu dijital ansiklopedide kayıt altına alınmıştır.
Piraziz İlçesi ve Köyleri Hakkında Merak Edilenler
Piraziz ilçesi, Giresun il merkezine karayoluyla 26 km mesafededir. İlçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği (rakımı) 10 metre olup, iç kesimlerdeki köy ve yaylalarda rakım 1.500 - 2.180 metreye kadar yükselmektedir. Resmi posta kodu 28340’dür.
Piraziz ilçesinin başlıca ihtisas alanı ve tescilli değerleri: Tescilli Piraziz Elması, Meşhur Piraziz Köftesi, Benderli Kalesi & Şeyh İdris. Yöresel mutfağında ise özellikle Piraziz Köftesi, Karalahana (Pancar) Diblesi, Taş Değirmen Mısır Ekmeği, Fırın Kurusu Fasulye geleneksel reçetelerle hazırlanmaktadır. Havalimanı lojistik avantajı, gastronomi turizmi (Piraziz Köftesi restoranları), fındık ve tescilli Piraziz Elması üretimi öne çıkar.
Piraziz kültür ve doğa rotalarının başında Benderli Kalesi, Şeyh İdris Türbesi ve Camii, Gökçeali Tarihi Kemer Köprüsü gelmektedir. Ayrıca Abdal Deresi Vadisi, Gökçeali Vadisi vadileri ve Bozat Yayla Geçişi, Paşakonağı Yaylası yayla obaları ekoturizm ve yayla şenlikleri için dört mevsim ziyaret edilmektedir.
OBİLGİ B2B Dış Ticaret Portalı üzerinden Piraziz havzasındaki kooperatif, lisanslı depo ve üreticilere doğrudan toptan alım talebi (RFQ / Buy Lead) bırakabilirsiniz. Sevkiyatlar Giresun / Trabzon Limanı (5 km) ve Giresun Liman Gümrük Müdürlüğü üzerinden gerçekleştirilmektedir.