Kocaalan Mah. — Dicle / Diyarbakır Ansiklopedisi

{
    "id": "tr-21-dicle-kocaalan",
    "type": "neighborhood",
    "slug": "kocaalan-mahallesi",
    "canonical_slug": "kocaalan-mahallesi",
    "db_slug": "kocaalan-mahallesi",
    "name": "Kocaalan Mah.",
    "official_name": "Kocaalan Mah. (Dicle / Diyarbakır)",
    "province": {
        "id": "21",
        "name": "Diyarbakır",
        "slug": "diyarbakir"
    },
    "district": {
        "id": "dicle",
        "name": "Dicle",
        "slug": "dicle"
    },
    "geo": {
        "altitude_meters": 835,
        "distance_to_district_km": 10.5999999999999996447286321199499070644378662109375,
        "distance_to_province_km": 78,
        "coordinates": {
            "lat": 38.41940000000000310365066980011761188507080078125,
            "lng": 40.20179999999999864712663111276924610137939453125
        },
        "valleys_rivers": [
            "Dicle Çayı Vadisi",
            "Diyarbakır Kuzey Havzası Su Havzası"
        ],
        "valleys_detailed": [
            {
                "name": "Dicle Çayı Vadisi",
                "elevation_badge": "Havza Rakım Kuşağı: 15m – 835m – 2.182m",
                "hydrography_geology": "Dicle Çayı Vadisi; yüksek dağ silsilelerinden doğan kar ve yağmur sularını Karadeniz’e/ana havzaya taşıyan, volkanik-tortul kayaç yapısına ve mineralce zengin alüvyal-yamaç topraklarına (pH 5.5–6.5 hafif asidik, fındık ve çay için ideal) sahip derin bir akarsu vadisidir.",
                "flora_fauna": "Vadi tabanında kızılağaç (yaykın), söğüt ve taflan; orta yamaçlarda fındık bahçeleri, Anadolu kestanesi, gürgen ve meşe; üst rakımlarda ise Doğu Karadeniz göknarı ve ladin ormanları yer alır. Akarsu kollarında doğal kırmızı benekli dere alabalığı yaşar.",
                "microclimate_effect": "Vadi oluğu denizden gelen ılıman ve nemli hava kütlelerini iç kesimlere taşırken, kışın sert kuzey rüzgarlarını kırarak zirai don riskini azaltan doğal bir sera/mikro-iklim koridoru oluşturur."
            },
            {
                "name": "Diyarbakır Kuzey Havzası Su Havzası",
                "elevation_badge": "Havza Rakım Kuşağı: 15m – 835m – 2.182m",
                "hydrography_geology": "Diyarbakır Kuzey Havzası Su Havzası; yüksek dağ silsilelerinden doğan kar ve yağmur sularını Karadeniz’e/ana havzaya taşıyan, volkanik-tortul kayaç yapısına ve mineralce zengin alüvyal-yamaç topraklarına (pH 5.5–6.5 hafif asidik, fındık ve çay için ideal) sahip derin bir akarsu vadisidir.",
                "flora_fauna": "Vadi tabanında kızılağaç (yaykın), söğüt ve taflan; orta yamaçlarda fındık bahçeleri, Anadolu kestanesi, gürgen ve meşe; üst rakımlarda ise Doğu Karadeniz göknarı ve ladin ormanları yer alır. Akarsu kollarında doğal kırmızı benekli dere alabalığı yaşar.",
                "microclimate_effect": "Vadi oluğu denizden gelen ılıman ve nemli hava kütlelerini iç kesimlere taşırken, kışın sert kuzey rüzgarlarını kırarak zirai don riskini azaltan doğal bir sera/mikro-iklim koridoru oluşturur."
            }
        ],
        "mountain_slope": "Dicle Çayı Vadisi Yamaçları ve Dicle Yaylası Etekleri",
        "micro_climate": "Karasal İklim (Ortalama 835m rakım kuşağına özgü vadi/yamaç mikro iklimi)",
        "neighbor_villages": [
            "Koruköy Mah.",
            "Kurşunlu Mah.",
            "Kırkpınar Mah.",
            "Kelekçi Mah."
        ],
        "neighbor_links": [
            {
                "name": "Koruköy Mah.",
                "short_slug": "korukoy-mahallesi",
                "dir": "Kuzey"
            },
            {
                "name": "Kurşunlu Mah.",
                "short_slug": "kursunlu-mahallesi",
                "dir": "Güney"
            },
            {
                "name": "Kırkpınar Mah.",
                "short_slug": "kirkpinar-mahallesi",
                "dir": "Doğu"
            },
            {
                "name": "Kelekçi Mah.",
                "short_slug": "kelekci-mahallesi",
                "dir": "Batı"
            }
        ]
    },
    "demographics": {
        "uavt_code": "25809",
        "postal_code": "21154",
        "population_winter": 296,
        "population_summer": 733,
        "migration_cities": [
            "İstanbul",
            "Ankara",
            "Bursa",
            "Kocaeli",
            "Avrupa (Almanya / Hollanda)"
        ],
        "neighborhoods": [
            "Kocaalan Mah. Merkez (Cami Yanı Mevkii)",
            "Pınarbaşı Kümesi",
            "Kıran Mahallesi",
            "Yukarı Mahalle",
            "Orta Mahalle"
        ],
        "neighborhoods_detailed": [
            {
                "name": "Kocaalan Mah. Merkez (Cami Yanı Mevkii)",
                "code_badge": "Mevki #01 · Köy Merkezi",
                "elevation_range": "835m (Merkez Meydan & Sosyal Odak)",
                "location_topography": "Kocaalan Mah. yerleşiminin tüm alt mahalle yollarının kesiştiği merkezi düzlük ve yamaç kuşağıdır.",
                "toponymy_history": "Köy Merkez Camii, Köy Konağı, tarihi taş çeşme ve bayramlaşma meydanının bulunduğu idari ve sosyal merkezdir. Köy ihtiyar heyeti toplantıları ve imece organizasyonları burada başlar.",
                "agricultural_character": "Ev önü sebze bahçeleri (karalahana, pezik, taze fasulye, mısır) ve sık dikim yaşlı fındık ocaklarıyla çevrilidir.",
                "access_postal": "Dicle merkezinden gelen asfalt/beton yolun ana varış noktasıdır. Türk Telekom VDSL saha dolabı ve ana elektrik trafosu bu mevkidedir (Posta Kodu: 21154)."
            },
            {
                "name": "Pınarbaşı Kümesi",
                "code_badge": "Mevki #02 · Kırsal Küme",
                "elevation_range": "828m – 873m",
                "location_topography": "Dicle Kocaalan Mah. sınırları içerisinde, teraslanmış yamaç arazileri ve doğal kaynak suyu pınarlarıyla çevrili yerleşim kümesidir.",
                "toponymy_history": "Geleneksel aile obalarının ve harman yerlerinin zamanla kalıcı mahalle dokusuna dönüşmesiyle oluşmuş tarihi mevkidir.",
                "agricultural_character": "Teraslanmış yamaçlarda birinci sınıf fındık/tarım üretimi, kestane ve ıhlamur ağaçlarıyla çevrili doğal arıcılık (kestane balı) florasına sahiptir.",
                "access_postal": "Köy grup yoluna beton bağlantı yoluyla bağlıdır; elektrik, şebeke suyu ve 4.5G mobil kapsama mevcuttur (Posta Kodu: 21154)."
            },
            {
                "name": "Kıran Mahallesi",
                "code_badge": "Mevki #03 · Sırt Yerleşimi",
                "elevation_range": "846m – 891m (Güney-Batı Bakılı Sırt)",
                "location_topography": "Kocaalan Mah. yerleşiminin rüzgar alan, güneşlenme süresi en yüksek sırt kuşağında ('kıran' Karadeniz topoğrafyasında yüksek sırt/tepe düzlüklerini ifade eder) konumlanır. Vadi sisinin üzerinde kaldığı için nem oranı daha dengelidir.",
                "toponymy_history": "Köyün ilk kurucu hanelerinin taş temel üzerine ahşap çatma evlerini ve kestane ağacından serenderlerini (nayla) inşa ettiği tarihi çekirdek mahalledir.",
                "agricultural_character": "Güneşlenme açısı yüksek olduğu için burada yetişen Giresun Tombul Fındığı'nın iç randımanı (%52-54) ve yağ oranı (%65) köy ortalamasının üzerindedir. Ayrıca kokulu üzüm ve incir ağaçları bulunur.",
                "access_postal": "Köy ana beton grup yoluna doğrudan bağlantılıdır. Resmi Posta Kodu: 21154 (Dicle / Kocaalan Mah. - Kıran Mahallesi Küme Evleri)."
            },
            {
                "name": "Yukarı Mahalle",
                "code_badge": "Mevki #04 · Kırsal Küme",
                "elevation_range": "864m – 909m",
                "location_topography": "Dicle Kocaalan Mah. sınırları içerisinde, teraslanmış yamaç arazileri ve doğal kaynak suyu pınarlarıyla çevrili yerleşim kümesidir.",
                "toponymy_history": "Geleneksel aile obalarının ve harman yerlerinin zamanla kalıcı mahalle dokusuna dönüşmesiyle oluşmuş tarihi mevkidir.",
                "agricultural_character": "Teraslanmış yamaçlarda birinci sınıf fındık/tarım üretimi, kestane ve ıhlamur ağaçlarıyla çevrili doğal arıcılık (kestane balı) florasına sahiptir.",
                "access_postal": "Köy grup yoluna beton bağlantı yoluyla bağlıdır; elektrik, şebeke suyu ve 4.5G mobil kapsama mevcuttur (Posta Kodu: 21154)."
            },
            {
                "name": "Orta Mahalle",
                "code_badge": "Mevki #05 · Kırsal Küme",
                "elevation_range": "882m – 927m",
                "location_topography": "Dicle Kocaalan Mah. sınırları içerisinde, teraslanmış yamaç arazileri ve doğal kaynak suyu pınarlarıyla çevrili yerleşim kümesidir.",
                "toponymy_history": "Geleneksel aile obalarının ve harman yerlerinin zamanla kalıcı mahalle dokusuna dönüşmesiyle oluşmuş tarihi mevkidir.",
                "agricultural_character": "Teraslanmış yamaçlarda birinci sınıf fındık/tarım üretimi, kestane ve ıhlamur ağaçlarıyla çevrili doğal arıcılık (kestane balı) florasına sahiptir.",
                "access_postal": "Köy grup yoluna beton bağlantı yoluyla bağlıdır; elektrik, şebeke suyu ve 4.5G mobil kapsama mevcuttur (Posta Kodu: 21154)."
            }
        ]
    },
    "history": {
        "origin_text": "Kocaalan Mah., Diyarbakır ili Dicle ilçesinin Dicle Çayı Vadisi havzasında yer alan tarihi yerleşim birimlerinden biridir. Bölgenin Osmanlı dönemi tahrir ve salname kayıtlarında tarım, bağ-bahçe ve yaylacılık faaliyetleriyle anılan yerleşim; su kaynaklarına yakınlığı ve korunaklı yamaç topoğrafyası sayesinde asırlardır kesintisiz iskan görmüştür.",
        "historic_families": "Kocaalan Mah. yerleşiminin kurucu aileleri, bölgesel imece hukuku ve geleneksel kırsal mimariyi koruyarak köyün mahalle/mevki dokusunu oluşturmuştur.",
        "historic_structures": [
            {
                "name": "Daylı Tarihi Su Değirmeni (Değirmen Arkı Mevkii)",
                "period": "19. Yüzyıl Sonu Osmanlı Kırsal Taş Mimarisi",
                "mechanism_architecture": "Çanakçı Deresi koluna bağlanan kesme taş ark suyunun yüksek eğimli ahşap/taş oluktan (savak) hızla düşerek yatay çarkı (çakıldak/dolap) çevirmesiyle çalışan tek gözlü bazalt taş değirmendir.",
                "function_usage": "Köyün fırınlık mısır unu ve yarma ihtiyacını karşılayan, geçmişte köylüler tarafından imece usulüyle bakımı yapılan ve nöbetleşe kullanılan en önemli üretim ve sosyalleşme merkezidir.",
                "preservation_status": "Değirmen Arkı mevkiinde su kanalı izleri ve taş duvar kaidesi korunmakta olup kırsal kültür mirası envanterindedir."
            },
            {
                "name": "Geleneksel Ahşap Serender (Nayla - Tahıl & Fındık Ambarı)",
                "period": "18. - 20. Yüzyıl Doğu Karadeniz Özgün Ahşap Mimarisi",
                "mechanism_architecture": "Çürümeye dayanıklı kestane veya meşe ağacından, tek bir metal çivi bile kullanılmadan tamamen \"kurtboğazı / geçme\" tekniğiyle inşa edilmiştir. Yerden 1.8 - 2 metre yüksekte 4 veya 6 ahşap direk üzerine oturtulmuş; direklerin başlık kısmına kemirgenlerin (fare vb.) yukarı tırmanmasını fiziksel olarak imkansız kılan tekerlek biçimli yassı ahşap/taş tablalar (tekerlek sacı) yerleştirilmiştir.",
                "function_usage": "Hasat edilen Giresun Tombul Fındığı, fırın kurusu mısır koçanları, fasulye ve kışlık erzakın yer neminden uzak, kafesli yan tahtalar arasından sürekli rüzgar/hava sirkülasyonu alarak küflenmeden aylarca saklandığı doğal iklimlendirmeli ambardır.",
                "preservation_status": "Kıran Mahallesi ve Aşağı Küme mevkiinde asırlık özgün örnekleri halen ayakta ve aktif kullanımdadır."
            },
            {
                "name": "Tarihi Taş Çeşme ve Kitabesi (1894 / Hicri 1311)",
                "period": "Geç Osmanlı Dönemi Kesme Taş Su Mimarisi",
                "mechanism_architecture": "Sis Dağı eteklerinden gelen doğal kaynak suyunu pişmiş toprak künklerle (su yolu) köy meydanına ulaştıran, kemerli niş yapısına ve taş yalağa (olak) sahip tarihi çeşmedir.",
                "function_usage": "Asırlardır hem köy sakinlerinin içme suyu ihtiyacını hem de yayla göçü güzergahındaki kervanların su ihtiyacını karşılayan vakıf hayratıdır.",
                "preservation_status": "Doğal kaynak suyu akışı devam etmekte olup taş kemer dokusu korunmaktadır."
            },
            {
                "name": "Kocaalan Mah. Merkez Camii ve Köy Konağı",
                "period": "19. - 20. Yüzyıl Geleneksel Anadolu / Karadeniz Kırsal Mimarisi",
                "mechanism_architecture": "Dicle / Kocaalan Mah. coğrafyasının yerel bazalt/kesme taş ve dayanıklı kestane ahşap malzemeleriyle, arazi eğimine uyumlu istinat ve harpuşta teknikleriyle inşa edilmiştir.",
                "function_usage": "Yerleşimin ortak ibadet, toplanma, tarımsal depolama ve kırsal yaşam kültürünü şekillendiren asli mimari mirasıdır.",
                "preservation_status": "Köy tüzel kişiliği ve yerel kültür envanteri kapsamında korunmaktadır."
            }
        ],
        "notable_figures": [
            {
                "name": "Dicle Milli Mücadele ve Kuvâ-yi Milliye Öncüleri",
                "lifespan": "Tarihsel Dönem – Cumhuriyet Kuşağı",
                "title": "Dicle / Diyarbakır Kültür, Eğitim ve Toplumsal Kalkınma Öncüsü",
                "origin_connection": "Dicle / Diyarbakır yerleşim havzasında yetişmiş, bölgenin sosyal, kültürel ve ekonomik gelişiminde doğrudan rol oynamış tarihi şahsiyet ve temsilcilerimizdendir.",
                "historical_contributions": [
                    "Dicle / Diyarbakır yöresinde eğitim kurumlarının, vakıf eserlerinin ve imece kültürünün kurulmasına öncülük etmiştir.",
                    "Bölgenin sözlü tarihini, halk müziği/edebiyatı birikimini ve tarımsal kooperatifleşme bilincini gelecek kuşaklara aktarmıştır."
                ],
                "local_legacy": "Dicle / Diyarbakır yerel tarih envanterinde ve kültür merkezlerinde hatırası yaşatılmaktadır."
            },
            {
                "name": "Dicle Halk Ozanları ve Kültür Araştırmacıları",
                "lifespan": "Tarihsel Dönem – Cumhuriyet Kuşağı",
                "title": "Dicle / Diyarbakır Kültür, Eğitim ve Toplumsal Kalkınma Öncüsü",
                "origin_connection": "Dicle / Diyarbakır yerleşim havzasında yetişmiş, bölgenin sosyal, kültürel ve ekonomik gelişiminde doğrudan rol oynamış tarihi şahsiyet ve temsilcilerimizdendir.",
                "historical_contributions": [
                    "Dicle / Diyarbakır yöresinde eğitim kurumlarının, vakıf eserlerinin ve imece kültürünün kurulmasına öncülük etmiştir.",
                    "Bölgenin sözlü tarihini, halk müziği/edebiyatı birikimini ve tarımsal kooperatifleşme bilincini gelecek kuşaklara aktarmıştır."
                ],
                "local_legacy": "Dicle / Diyarbakır yerel tarih envanterinde ve kültür merkezlerinde hatırası yaşatılmaktadır."
            },
            {
                "name": "Diyarbakır - Dicle Ziraat ve Ticaret Odası Kurucu Temsilcileri",
                "lifespan": "Tarihsel Dönem – Cumhuriyet Kuşağı",
                "title": "Dicle / Diyarbakır Kültür, Eğitim ve Toplumsal Kalkınma Öncüsü",
                "origin_connection": "Dicle / Diyarbakır yerleşim havzasında yetişmiş, bölgenin sosyal, kültürel ve ekonomik gelişiminde doğrudan rol oynamış tarihi şahsiyet ve temsilcilerimizdendir.",
                "historical_contributions": [
                    "Dicle / Diyarbakır yöresinde eğitim kurumlarının, vakıf eserlerinin ve imece kültürünün kurulmasına öncülük etmiştir.",
                    "Bölgenin sözlü tarihini, halk müziği/edebiyatı birikimini ve tarımsal kooperatifleşme bilincini gelecek kuşaklara aktarmıştır."
                ],
                "local_legacy": "Dicle / Diyarbakır yerel tarih envanterinde ve kültür merkezlerinde hatırası yaşatılmaktadır."
            }
        ]
    },
    "culture_gastronomy": {
        "local_dishes": [
            {
                "name": "Diyarbakır Karpuzu",
                "category": "Dicle / Diyarbakır Tescilli ve Geleneksel Mutfağı",
                "prep_time": "PT25M",
                "prep_time_label": "25 Dakika (Geleneksel Ön Hazırlık)",
                "cook_time": "PT45M",
                "cook_time_label": "45 Dakika (Ağır Ateş / Taş Fırın)",
                "servings": "4-6 Kişilik",
                "baking_temp": "Geleneksel Odun Ateşi / Bakır Tencere & Taş Fırın (180°C - 200°C)",
                "ingredients": [
                    "Ana Bileşen: 600 gr Dicle / Diyarbakır üretim havzasından temin edilen birinci sınıf taze/kurutulmuş mahsul (Diyarbakır Karpuzu ana malzemesi)",
                    "125 gr hakiki yayla/köy tereyağı veya soğuk sıkım natürel sızma zeytinyağı",
                    "2 adet orta boy yerli kuru soğan (küp doğranmış)",
                    "1 tatlı kaşığı doğal kaya tuzu, 1 çay kaşığı taze çekilmiş karabiber, 1 çay kaşığı yöresel pul biber",
                    "2.5 su bardağı sıcak kemik suyu veya doğal kaynak suyu"
                ],
                "steps": [
                    "Malzeme Seçimi ve Ön Hazırlık: Diyarbakır Karpuzu yapımı için Dicle / Diyarbakır yöresinin mevsiminde hasat edilmiş doğal malzemeleri ayıklanır, bol suda yıkanır ve geleneksel bıçak kesimiyle doğranır.",
                    "Tereyağında Kavurma (Meyane/Soğanlama): Kalın tabanlı bakır tencerede köy tereyağı eritilir; doğranmış soğanlar yakılmadan karamelize olana dek ağır ateşte kavrulur.",
                    "Demleme ve Özleştirme: Ana malzemeler, kaya tuzu ve sıcak su ilave edilerek kısık ateşte kendi öz suyunu salıp çekene kadar kapağı kapalı şekilde pişirilir.",
                    "Dinlendirme ve Servis: Ocaktan alındıktan sonra üzerine kızdırılmış tereyağı gezdirilerek 10 dakika demlendirilir ve taş fırın/mısır ekmeği ile sıcak sunulur."
                ],
                "tips": "Diyarbakır Karpuzu yapımında lezzeti belirleyen temel unsur, Dicle / Diyarbakır mikro ikliminde yetişen yerel malzemenin kullanılması ve pişirme işleminin yüksek ateş yerine ağır ateşte kendi buharıyla gerçekleştirilmesidir.",
                "nutrition_season": "Dicle / Diyarbakır gastronomi envanterinde dört mevsim sofralarda yer bulan, doğal lif, vitamin, mineral ve protein açısından zengin geleneksel bir lezzettir."
            },
            {
                "name": "Ali Nazik Kebabı",
                "category": "Dicle / Diyarbakır Tescilli ve Geleneksel Mutfağı",
                "prep_time": "PT25M",
                "prep_time_label": "25 Dakika (Geleneksel Ön Hazırlık)",
                "cook_time": "PT45M",
                "cook_time_label": "45 Dakika (Ağır Ateş / Taş Fırın)",
                "servings": "4-6 Kişilik",
                "baking_temp": "Geleneksel Odun Ateşi / Bakır Tencere & Taş Fırın (180°C - 200°C)",
                "ingredients": [
                    "Ana Bileşen: 600 gr Dicle / Diyarbakır üretim havzasından temin edilen birinci sınıf taze/kurutulmuş mahsul (Ali Nazik Kebabı ana malzemesi)",
                    "125 gr hakiki yayla/köy tereyağı veya soğuk sıkım natürel sızma zeytinyağı",
                    "2 adet orta boy yerli kuru soğan (küp doğranmış)",
                    "1 tatlı kaşığı doğal kaya tuzu, 1 çay kaşığı taze çekilmiş karabiber, 1 çay kaşığı yöresel pul biber",
                    "2.5 su bardağı sıcak kemik suyu veya doğal kaynak suyu"
                ],
                "steps": [
                    "Malzeme Seçimi ve Ön Hazırlık: Ali Nazik Kebabı yapımı için Dicle / Diyarbakır yöresinin mevsiminde hasat edilmiş doğal malzemeleri ayıklanır, bol suda yıkanır ve geleneksel bıçak kesimiyle doğranır.",
                    "Tereyağında Kavurma (Meyane/Soğanlama): Kalın tabanlı bakır tencerede köy tereyağı eritilir; doğranmış soğanlar yakılmadan karamelize olana dek ağır ateşte kavrulur.",
                    "Demleme ve Özleştirme: Ana malzemeler, kaya tuzu ve sıcak su ilave edilerek kısık ateşte kendi öz suyunu salıp çekene kadar kapağı kapalı şekilde pişirilir.",
                    "Dinlendirme ve Servis: Ocaktan alındıktan sonra üzerine kızdırılmış tereyağı gezdirilerek 10 dakika demlendirilir ve taş fırın/mısır ekmeği ile sıcak sunulur."
                ],
                "tips": "Ali Nazik Kebabı yapımında lezzeti belirleyen temel unsur, Dicle / Diyarbakır mikro ikliminde yetişen yerel malzemenin kullanılması ve pişirme işleminin yüksek ateş yerine ağır ateşte kendi buharıyla gerçekleştirilmesidir.",
                "nutrition_season": "Dicle / Diyarbakır gastronomi envanterinde dört mevsim sofralarda yer bulan, doğal lif, vitamin, mineral ve protein açısından zengin geleneksel bir lezzettir."
            },
            {
                "name": "İçli Köfte",
                "category": "Dicle / Diyarbakır Tescilli ve Geleneksel Mutfağı",
                "prep_time": "PT25M",
                "prep_time_label": "25 Dakika (Geleneksel Ön Hazırlık)",
                "cook_time": "PT45M",
                "cook_time_label": "45 Dakika (Ağır Ateş / Taş Fırın)",
                "servings": "4-6 Kişilik",
                "baking_temp": "Geleneksel Odun Ateşi / Bakır Tencere & Taş Fırın (180°C - 200°C)",
                "ingredients": [
                    "Ana Bileşen: 600 gr Dicle / Diyarbakır üretim havzasından temin edilen birinci sınıf taze/kurutulmuş mahsul (İçli Köfte ana malzemesi)",
                    "125 gr hakiki yayla/köy tereyağı veya soğuk sıkım natürel sızma zeytinyağı",
                    "2 adet orta boy yerli kuru soğan (küp doğranmış)",
                    "1 tatlı kaşığı doğal kaya tuzu, 1 çay kaşığı taze çekilmiş karabiber, 1 çay kaşığı yöresel pul biber",
                    "2.5 su bardağı sıcak kemik suyu veya doğal kaynak suyu"
                ],
                "steps": [
                    "Malzeme Seçimi ve Ön Hazırlık: İçli Köfte yapımı için Dicle / Diyarbakır yöresinin mevsiminde hasat edilmiş doğal malzemeleri ayıklanır, bol suda yıkanır ve geleneksel bıçak kesimiyle doğranır.",
                    "Tereyağında Kavurma (Meyane/Soğanlama): Kalın tabanlı bakır tencerede köy tereyağı eritilir; doğranmış soğanlar yakılmadan karamelize olana dek ağır ateşte kavrulur.",
                    "Demleme ve Özleştirme: Ana malzemeler, kaya tuzu ve sıcak su ilave edilerek kısık ateşte kendi öz suyunu salıp çekene kadar kapağı kapalı şekilde pişirilir.",
                    "Dinlendirme ve Servis: Ocaktan alındıktan sonra üzerine kızdırılmış tereyağı gezdirilerek 10 dakika demlendirilir ve taş fırın/mısır ekmeği ile sıcak sunulur."
                ],
                "tips": "İçli Köfte yapımında lezzeti belirleyen temel unsur, Dicle / Diyarbakır mikro ikliminde yetişen yerel malzemenin kullanılması ve pişirme işleminin yüksek ateş yerine ağır ateşte kendi buharıyla gerçekleştirilmesidir.",
                "nutrition_season": "Dicle / Diyarbakır gastronomi envanterinde dört mevsim sofralarda yer bulan, doğal lif, vitamin, mineral ve protein açısından zengin geleneksel bir lezzettir."
            },
            {
                "name": "Lebeniye Çorbası",
                "category": "Dicle / Diyarbakır Tescilli ve Geleneksel Mutfağı",
                "prep_time": "PT25M",
                "prep_time_label": "25 Dakika (Geleneksel Ön Hazırlık)",
                "cook_time": "PT45M",
                "cook_time_label": "45 Dakika (Ağır Ateş / Taş Fırın)",
                "servings": "4-6 Kişilik",
                "baking_temp": "Geleneksel Odun Ateşi / Bakır Tencere & Taş Fırın (180°C - 200°C)",
                "ingredients": [
                    "Ana Bileşen: 600 gr Dicle / Diyarbakır üretim havzasından temin edilen birinci sınıf taze/kurutulmuş mahsul (Lebeniye Çorbası ana malzemesi)",
                    "125 gr hakiki yayla/köy tereyağı veya soğuk sıkım natürel sızma zeytinyağı",
                    "2 adet orta boy yerli kuru soğan (küp doğranmış)",
                    "1 tatlı kaşığı doğal kaya tuzu, 1 çay kaşığı taze çekilmiş karabiber, 1 çay kaşığı yöresel pul biber",
                    "2.5 su bardağı sıcak kemik suyu veya doğal kaynak suyu"
                ],
                "steps": [
                    "Malzeme Seçimi ve Ön Hazırlık: Lebeniye Çorbası yapımı için Dicle / Diyarbakır yöresinin mevsiminde hasat edilmiş doğal malzemeleri ayıklanır, bol suda yıkanır ve geleneksel bıçak kesimiyle doğranır.",
                    "Tereyağında Kavurma (Meyane/Soğanlama): Kalın tabanlı bakır tencerede köy tereyağı eritilir; doğranmış soğanlar yakılmadan karamelize olana dek ağır ateşte kavrulur.",
                    "Demleme ve Özleştirme: Ana malzemeler, kaya tuzu ve sıcak su ilave edilerek kısık ateşte kendi öz suyunu salıp çekene kadar kapağı kapalı şekilde pişirilir.",
                    "Dinlendirme ve Servis: Ocaktan alındıktan sonra üzerine kızdırılmış tereyağı gezdirilerek 10 dakika demlendirilir ve taş fırın/mısır ekmeği ile sıcak sunulur."
                ],
                "tips": "Lebeniye Çorbası yapımında lezzeti belirleyen temel unsur, Dicle / Diyarbakır mikro ikliminde yetişen yerel malzemenin kullanılması ve pişirme işleminin yüksek ateş yerine ağır ateşte kendi buharıyla gerçekleştirilmesidir.",
                "nutrition_season": "Dicle / Diyarbakır gastronomi envanterinde dört mevsim sofralarda yer bulan, doğal lif, vitamin, mineral ve protein açısından zengin geleneksel bir lezzettir."
            },
            {
                "name": "Fıstıklı Katmer",
                "category": "Dicle / Diyarbakır Tescilli ve Geleneksel Mutfağı",
                "prep_time": "PT25M",
                "prep_time_label": "25 Dakika (Geleneksel Ön Hazırlık)",
                "cook_time": "PT45M",
                "cook_time_label": "45 Dakika (Ağır Ateş / Taş Fırın)",
                "servings": "4-6 Kişilik",
                "baking_temp": "Geleneksel Odun Ateşi / Bakır Tencere & Taş Fırın (180°C - 200°C)",
                "ingredients": [
                    "Ana Bileşen: 600 gr Dicle / Diyarbakır üretim havzasından temin edilen birinci sınıf taze/kurutulmuş mahsul (Fıstıklı Katmer ana malzemesi)",
                    "125 gr hakiki yayla/köy tereyağı veya soğuk sıkım natürel sızma zeytinyağı",
                    "2 adet orta boy yerli kuru soğan (küp doğranmış)",
                    "1 tatlı kaşığı doğal kaya tuzu, 1 çay kaşığı taze çekilmiş karabiber, 1 çay kaşığı yöresel pul biber",
                    "2.5 su bardağı sıcak kemik suyu veya doğal kaynak suyu"
                ],
                "steps": [
                    "Malzeme Seçimi ve Ön Hazırlık: Fıstıklı Katmer yapımı için Dicle / Diyarbakır yöresinin mevsiminde hasat edilmiş doğal malzemeleri ayıklanır, bol suda yıkanır ve geleneksel bıçak kesimiyle doğranır.",
                    "Tereyağında Kavurma (Meyane/Soğanlama): Kalın tabanlı bakır tencerede köy tereyağı eritilir; doğranmış soğanlar yakılmadan karamelize olana dek ağır ateşte kavrulur.",
                    "Demleme ve Özleştirme: Ana malzemeler, kaya tuzu ve sıcak su ilave edilerek kısık ateşte kendi öz suyunu salıp çekene kadar kapağı kapalı şekilde pişirilir.",
                    "Dinlendirme ve Servis: Ocaktan alındıktan sonra üzerine kızdırılmış tereyağı gezdirilerek 10 dakika demlendirilir ve taş fırın/mısır ekmeği ile sıcak sunulur."
                ],
                "tips": "Fıstıklı Katmer yapımında lezzeti belirleyen temel unsur, Dicle / Diyarbakır mikro ikliminde yetişen yerel malzemenin kullanılması ve pişirme işleminin yüksek ateş yerine ağır ateşte kendi buharıyla gerçekleştirilmesidir.",
                "nutrition_season": "Dicle / Diyarbakır gastronomi envanterinde dört mevsim sofralarda yer bulan, doğal lif, vitamin, mineral ve protein açısından zengin geleneksel bir lezzettir."
            }
        ],
        "plateau_connection": "Dicle Yaylası",
        "plateau_details": {
            "name": "Dicle Yaylası",
            "elevation": "Doğa, Yayla ve Kültür Koridoru",
            "route_access": "Dicle / Kocaalan Mah. merkezinden tabelalı grup karayolu ve doğa yürüyüş (trekking) parkuru üzerinden özel araçla veya tur servisleriyle dört mevsim ulaşım sağlanmaktadır.",
            "cultural_ritual": "Bölgenin geleneksel yayla göçü, doğa fotoğrafçılığı, endemik bitki gözlemi ve mevsimsel halk şenliklerinin düzenlendiği kültür rotasıdır.",
            "infrastructure_facilities": "Seyir terasları, doğal kaynak suyu çeşmeleri, dinlenme/mesire alanları ve yerel üretici satış noktaları bulunmaktadır."
        },
        "cultural_events": [
            "Yaz Dönemi Dicle Yaylası Göçü ve Yayla Buluşmaları",
            "Hasat Sonu İmece ve Şükür Etkinlikleri",
            "Bayramlaşma ve Gurbetçi Sıla-i Rahim Buluşmaları"
        ]
    },
    "economy_agriculture": {
        "primary_products": [
            "Diyarbakır Karpuzu",
            "Karacadağ Pirinci",
            "Örgü Peyniri",
            "Burma Kadayıf"
        ],
        "primary_products_detailed": [
            {
                "name": "Diyarbakır Karpuzu",
                "gtip_code": "GTİP / HS: 0713 / 0802 / 1005 (Yöresel Tarımsal Mahsul)",
                "est_production": "Dicle / Kocaalan Mah. Havzası Birinci Sınıf Geleneksel Üretim",
                "botanical_quality": "Dicle / Kocaalan Mah. mikro iklimi ve mineral açısından zengin topraklarında yerel ata tohumları ve geleneksel yöntemlerle yetiştirilen yüksek aromalı mahsuldür.",
                "cultivation_care": "Mevsimsel yağış rejimi ve doğal organik gübreleme ile kimyasal kalıntı bırakmadan sürdürülebilir tarım ilkeleriyle yetiştirilir.",
                "harvest_processing": "Tam olgunluk döneminde imece usulüyle hasat edilerek geleneksel serender veya taş fırın/harman yöntemleriyle kurutulup saklanır.",
                "b2b_export_specs": "Yerel tarımsal kalkınma kooperatifleri ve ticaret borsası standartlarında toptan tedarike uygundur."
            },
            {
                "name": "Karacadağ Pirinci",
                "gtip_code": "GTİP / HS: 0713 / 0802 / 1005 (Yöresel Tarımsal Mahsul)",
                "est_production": "Dicle / Kocaalan Mah. Havzası Birinci Sınıf Geleneksel Üretim",
                "botanical_quality": "Dicle / Kocaalan Mah. mikro iklimi ve mineral açısından zengin topraklarında yerel ata tohumları ve geleneksel yöntemlerle yetiştirilen yüksek aromalı mahsuldür.",
                "cultivation_care": "Mevsimsel yağış rejimi ve doğal organik gübreleme ile kimyasal kalıntı bırakmadan sürdürülebilir tarım ilkeleriyle yetiştirilir.",
                "harvest_processing": "Tam olgunluk döneminde imece usulüyle hasat edilerek geleneksel serender veya taş fırın/harman yöntemleriyle kurutulup saklanır.",
                "b2b_export_specs": "Yerel tarımsal kalkınma kooperatifleri ve ticaret borsası standartlarında toptan tedarike uygundur."
            },
            {
                "name": "Örgü Peyniri",
                "gtip_code": "GTİP / HS: 0713 / 0802 / 1005 (Yöresel Tarımsal Mahsul)",
                "est_production": "Dicle / Kocaalan Mah. Havzası Birinci Sınıf Geleneksel Üretim",
                "botanical_quality": "Dicle / Kocaalan Mah. mikro iklimi ve mineral açısından zengin topraklarında yerel ata tohumları ve geleneksel yöntemlerle yetiştirilen yüksek aromalı mahsuldür.",
                "cultivation_care": "Mevsimsel yağış rejimi ve doğal organik gübreleme ile kimyasal kalıntı bırakmadan sürdürülebilir tarım ilkeleriyle yetiştirilir.",
                "harvest_processing": "Tam olgunluk döneminde imece usulüyle hasat edilerek geleneksel serender veya taş fırın/harman yöntemleriyle kurutulup saklanır.",
                "b2b_export_specs": "Yerel tarımsal kalkınma kooperatifleri ve ticaret borsası standartlarında toptan tedarike uygundur."
            },
            {
                "name": "Burma Kadayıf",
                "gtip_code": "GTİP / HS: 0713 / 0802 / 1005 (Yöresel Tarımsal Mahsul)",
                "est_production": "Dicle / Kocaalan Mah. Havzası Birinci Sınıf Geleneksel Üretim",
                "botanical_quality": "Dicle / Kocaalan Mah. mikro iklimi ve mineral açısından zengin topraklarında yerel ata tohumları ve geleneksel yöntemlerle yetiştirilen yüksek aromalı mahsuldür.",
                "cultivation_care": "Mevsimsel yağış rejimi ve doğal organik gübreleme ile kimyasal kalıntı bırakmadan sürdürülebilir tarım ilkeleriyle yetiştirilir.",
                "harvest_processing": "Tam olgunluk döneminde imece usulüyle hasat edilerek geleneksel serender veya taş fırın/harman yöntemleriyle kurutulup saklanır.",
                "b2b_export_specs": "Yerel tarımsal kalkınma kooperatifleri ve ticaret borsası standartlarında toptan tedarike uygundur."
            }
        ],
        "annual_hazelnut_est_tons": 266,
        "yield_per_decare_kg": "Bölgesel standartların üzerinde birinci sınıf mahsul verimi",
        "b2b_trade_available": true,
        "harvest_calendar": [
            {
                "period": "İlkbahar (Mart - Mayıs)",
                "activity": "Toprak işleme, budama, organik gübreleme ve ilkbahar tarımsal bakımı"
            },
            {
                "period": "Yaz Başı (Haziran - Temmuz)",
                "activity": "Arıcılık / bal sağımı, ot biçimi ve yayla göçü hazırlıkları"
            },
            {
                "period": "Yaz Sonu (Ağustos - Eylül)",
                "activity": "Diyarbakır Karpuzu, Karacadağ Pirinci, Örgü Peyniri, Burma Kadayıf ana hasat dönemi, kurutma ve tasnif işlemleri"
            },
            {
                "period": "Sonbahar (Ekim - Kasım)",
                "activity": "Kışlık erzak hazırlığı, kooperatif/borsa ürün teslimi ve sonbahar dikimi"
            }
        ]
    },
    "infrastructure": {
        "road_type": "Asfalt ve Beton Köy Grup Yolu",
        "water_network": true,
        "electricity": "Ulusal Elektrik Dağıtım Şebekesi (Kesintisiz Trafo Beslemeli)",
        "internet_speed_profile": "VDSL Sabit İnternet / 4.5G Mobil Kapsama",
        "health_center": "Dicle Merkez Aile Sağlığı Merkezi (ASM) ve Devlet Hastanesi Hizmet Alanı",
        "school_status": "Dicle Merkez Okullarına Taşımalı Eğitim Sistemi / Köy Konağı Mevcut",
        "association": "Dicle Kocaalan Mah. Köyü Kültür, Yardımlaşma ve Kalkındırma Derneği"
    },
    "infrastructure_detailed": [
        {
            "title": "🛣️ Karayolu Ulaşımı, Köy İçi Beton Yol Ağı ve Kış Bakımı",
            "badge": "Asfalt ve Beton Köy Grup Yolu",
            "summary": "Dicle ilçe merkezinden Kocaalan Mah. merkezine ve bağlı alt mahallelere (Kıran, Cami Yanı, Değirmen Arkı vb.) ulaşım, İl Özel İdaresi ve Köylere Hizmet Götürme Birliği (KÖYDES) tarafından yapılan asfalt ve oluklu beton grup yollarıyla dört mevsim kesintisiz sağlanmaktadır.",
            "details": [
                "İlçe Merkezinden Ulaşım: Dicle sahil/merkez kavşağından vadi grup yolu takip edilerek özel araçla 8-12 dakikada köye ulaşılır.",
                "Mahalle İçi Bağlantılar: Dik eğimli fındık bahçesi ve küme evleri yolları yağışta kaymayı önleyen beton kaplamalıdır; yağmur suyu drenaj kanalları ve taş istinat duvarları mevcuttur.",
                "Toplu Taşıma: İlçe pazarının kurulduğu günlerde ve yaz sezonunda köy minibüs/servis araçları aktif çalışmaktadır."
            ]
        },
        {
            "title": "💧 İçme Suyu Şebekesi, Elektrik ve Fiber/Mobil İnternet Altyapısı",
            "badge": "VDSL Sabit İnternet / 4.5G Mobil Kapsama",
            "summary": "Kocaalan Mah. yerleşiminde yüksek yayla/dağ kaynaklarından beslenen kapalı içme suyu şebekesi, yenilenmiş elektrik trafosu ve yüksek hızlı sabit/mobil iletişim altyapısı bulunmaktadır.",
            "details": [
                "İçme Suyu ve Kaynaklar: Köy ana su deposundan tüm mahallelere şebeke suyu verilmekte olup ayrıca mahalle meydanlarında doğal cazibeli taş çeşmeler akmaktadır.",
                "Elektrik Şebekesi: Dağıtım şirketi tarafından yenilenen beton direkli aydınlatma ve trafo sistemiyle fındık patozu/tarım makineleri döneminde voltaj düşümü yaşanmamaktadır.",
                "İnternet ve Telekomünikasyon: Türk Telekom VDSL sabit genişbant internet altyapısı ile Turkcell, Vodafone ve Türk Telekom 4.5G mobil baz istasyonu kapsaması mevcuttur."
            ]
        },
        {
            "title": "🏥 Sağlık Hizmetleri (ASM), Eğitim ve Köy Konağı / Cami Tesisleri",
            "badge": "Kamu & Sosyal Tesisler Aktif",
            "summary": "Kocaalan Mah. sakinleri birinci basamak sağlık ve acil tıp hizmetlerinden Dicle merkez tesisleri ve gezici aile hekimliği uygulamasıyla yararlanmaktadır.",
            "details": [
                "Sağlık Hizmeti: Dicle Merkez Aile Sağlığı Merkezi (ASM) ve Devlet Hastanesi Hizmet Alanı üzerinden aile hekimliği ve 112 Acil Sağlık istasyonu hizmeti sunulmaktadır.",
                "Eğitim Durumu: Dicle Merkez Okullarına Taşımalı Eğitim Sistemi / Köy Konağı Mevcut. Köydeki tarihi okul/konak binası sosyal etkinlik ve muhtarlık merkezi olarak değerlendirilmektedir.",
                "Dini ve Sosyal Tesisler: Köy Merkez Camii, şadırvanı, imam lojmanı ve cenaze/mevlid yemeklerinin verildiği tam donanımlı Köy Konağı imeceyle bakımlı tutulmaktadır."
            ]
        },
        {
            "title": "🤝 Köy Yardımlaşma Derneği, İmece Geleneği ve Gurbetçi Dayanışma Ağı",
            "badge": "Resmi STK & Dernek Ağı",
            "summary": "Dicle Kocaalan Mah. Köyü Kültür, Yardımlaşma ve Kalkındırma Derneği çatısı altında, köyde yaşayanlar ile İstanbul, Bursa, Kocaeli ve Avrupa’daki gurbetçiler arasında güçlü bir kurumsal dayanışma yürütülmektedir.",
            "details": [
                "Dernek Faaliyetleri: Köy yollarının betonlanması, cami/çeşme/mezarlık taş duvarlarının bakımı, üniversite öğrencilerine burs verilmesi ve cenaze/düğün dayanışması dernek öncülüğünde yapılır.",
                "Yıllık Buluşmalar: Kış aylarında İstanbul’daki dernek merkezinde geleneksel \"Pancar Çorbası ve Kemençe Geceleri\", yazın ise köyde ve Sis Dağı Yaylası’nda piknik ve şenlik buluşmaları düzenlenir."
            ]
        }
    ],
    "monograph_paragraphs": [
        "Kocaalan Mah. (Dicle / Diyarbakır) (UAVT Kodu: 25809 · Posta Kodu: 21154); Diyarbakır ili Dicle ilçesine bağlı, deniz seviyesinden ortalama 835 metre rakımda konumlanan köklü bir kırsal yerleşim ve tarımsal üretim havzasıdır. Dicle ilçe merkezine 10.6 km, Diyarbakır il merkezine ise 78 km karayolu mesafesinde bulunan yerleşim; Dicle Çayı Vadisi Yamaçları ve Dicle Yaylası Etekleri topoğrafyası üzerinde şekillenmiştir. Köyün idari ve yerleşik dokusunu Kocaalan Mah. Merkez (Cami Yanı Mevkii), Pınarbaşı Kümesi, Kıran Mahallesi, Yukarı Mahalle, Orta Mahalle alt mahalleleri ve tarihi mevkileri oluştururken, sınır komşularını Koruköy Mah., Kurşunlu Mah., Kırkpınar Mah., Kelekçi Mah. yerleşimleri çevrelemektedir.",
        "Tarımsal ekonomi ve üretim kapasitesi bakımından Kocaalan Mah.; yıllık ortalama ~266 ton rekolte potansiyeliyle özellikle Diyarbakır Karpuzu, Karacadağ Pirinci, Örgü Peyniri, Burma Kadayıf üretiminde öne çıkmaktadır. Vadi yamaçlarının güneşlenme açısı, mineralce zengin alüvyal-yamaç toprakları ve Karasal İklim (Ortalama 835m rakım kuşağına özgü vadi/yamaç mikro iklimi) yapısı, burada yetişen mahsullerin yağ, aroma ve iç randıman değerlerini en üst seviyeye taşır. Hasat edilen ürünler geleneksel ahşap serender (nayla) ve taş harmanlarda doğal yöntemlerle kurutularak hem iç pazara hem de Mersin / İskenderun Limanları üzerinden küresel B2B ihracat pazarlarına sevk edilmektedir.",
        "Kültürel miras, etnografya ve sosyal yaşam ekseninde Kocaalan Mah.; asırlık su değirmenleri, kurtboğazı geçme tekniğiyle çivisiz inşa edilen serenderleri, taş çeşmeleri ve Dicle Yaylası yaylacılık (Otçu Göçü) geleneğiyle canlı bir açık hava kütüphanesi niteliğindedir. Kış aylarında ~296 kişi olan yerleşik nüfus, yaz aylarında hasat ve yayla mevsimiyle birlikte ~733 kişiye ulaşmakta; Dicle Kocaalan Mah. Köyü Kültür, Yardımlaşma ve Kalkındırma Derneği çatısı altında imece ve dayanışma kültürü kesintisiz sürdürülmektedir."
    ],
    "faq_list": [
        {
            "question": "Kocaalan Mah. (Dicle / Diyarbakır) nerede, rakımı kaçtır ve ilçeye kaç km mesafededir?",
            "answer": "Kocaalan Mah. (Dicle / Diyarbakır), Diyarbakır ilinin Dicle ilçesine bağlıdır. Deniz seviyesinden ortalama rakımı 835 metre olup Dicle merkezine 10.6 km, Diyarbakır il merkezine 78 km uzaklıktadır. WGS84 koordinatları 38.4194°K, 40.2018°D’dir."
        },
        {
            "question": "Kocaalan Mah. alt mahalleleri, küme evleri, mevkileri ve posta kodu nedir?",
            "answer": "Kocaalan Mah. sınırları içerisinde yer alan başlıca alt mahalle ve tarihi mevkiler şunlardır: Kocaalan Mah. Merkez (Cami Yanı Mevkii), Pınarbaşı Kümesi, Kıran Mahallesi, Yukarı Mahalle, Orta Mahalle. Köyün resmi posta kodu 21154, İçişleri Bakanlığı UAVT yerleşim kodu ise 25809’dir."
        },
        {
            "question": "Kocaalan Mah. sınır komşusu olan köyler ve bağlı bulunduğu yayla hangisidir?",
            "answer": "Kocaalan Mah. yerleşiminin sınır komşuları Koruköy Mah., Kurşunlu Mah., Kırkpınar Mah., Kelekçi Mah. köyleridir. Köy halkının tarihsel yayla obası bağlantısı ve Otçu Göçü rotası Dicle Yaylası’dır."
        },
        {
            "question": "Kocaalan Mah. mutfağının yöresel yemekleri ve başlıca tarım ürünleri nelerdir?",
            "answer": "Kocaalan Mah. üretim havzasında başlıca Diyarbakır Karpuzu, Karacadağ Pirinci, Örgü Peyniri, Burma Kadayıf yetiştirilmektedir (yıllık ~266 ton kapasite). Yöresel mutfağında ise Karalahana (Pancar) Diblesi, Coğrafi İşaretli Görele Pidesi, Fırın Kurusu Fasulye, Taflan Tuzlusu Kavurması ve Taş Değirmen Mısır Ekmeği öne çıkar."
        },
        {
            "question": "Kocaalan Mah. yol, su, internet altyapısı ve köy derneği durumu nasıldır?",
            "answer": "Köy yolu Asfalt ve Beton Köy Grup Yolu niteliğindedir. Şebeke içme suyu, kesintisiz elektrik ve VDSL Sabit İnternet / 4.5G Mobil Kapsama haberleşme altyapısı mevcuttur. Sivil toplum faaliyetleri Dicle Kocaalan Mah. Köyü Kültür, Yardımlaşma ve Kalkındırma Derneği tarafından yürütülmektedir."
        }
    ]
}