Derebaşı Mah. — Eynesil / Giresun Ansiklopedisi

{
    "id": "tr-28-eynesil-derebasi",
    "type": "neighborhood",
    "slug": "derebasi-mahallesi",
    "canonical_slug": "derebasi-mahallesi",
    "db_slug": "derebasi-mahallesi",
    "name": "Derebaşı Mah.",
    "official_name": "Derebaşı Mah. (Eynesil / Giresun)",
    "province": {
        "id": "28",
        "name": "Giresun",
        "slug": "giresun"
    },
    "district": {
        "id": "eynesil",
        "name": "Eynesil",
        "slug": "eynesil"
    },
    "geo": {
        "altitude_meters": 194,
        "distance_to_district_km": 2.70000000000000017763568394002504646778106689453125,
        "distance_to_province_km": 78,
        "coordinates": {
            "lat": 41.00450000000000017053025658242404460906982421875,
            "lng": 39.084800000000001318767317570745944976806640625
        },
        "valleys_rivers": [
            "Dizgine Deresi Vadisi",
            "Ören Vadisi"
        ],
        "valleys_detailed": [
            {
                "name": "Dizgine Deresi Vadisi",
                "elevation_badge": "Havza Rakım Kuşağı: 15m – 194m – 2.182m",
                "hydrography_geology": "Dizgine Deresi Vadisi; yüksek dağ silsilelerinden doğan kar ve yağmur sularını Karadeniz’e/ana havzaya taşıyan, volkanik-tortul kayaç yapısına ve mineralce zengin alüvyal-yamaç topraklarına (pH 5.5–6.5 hafif asidik, fındık ve çay için ideal) sahip derin bir akarsu vadisidir.",
                "flora_fauna": "Vadi tabanında kızılağaç (yaykın), söğüt ve taflan; orta yamaçlarda fındık bahçeleri, Anadolu kestanesi, gürgen ve meşe; üst rakımlarda ise Doğu Karadeniz göknarı ve ladin ormanları yer alır. Akarsu kollarında doğal kırmızı benekli dere alabalığı yaşar.",
                "microclimate_effect": "Vadi oluğu denizden gelen ılıman ve nemli hava kütlelerini iç kesimlere taşırken, kışın sert kuzey rüzgarlarını kırarak zirai don riskini azaltan doğal bir sera/mikro-iklim koridoru oluşturur."
            },
            {
                "name": "Ören Vadisi",
                "elevation_badge": "Havza Rakım Kuşağı: 15m – 194m – 2.182m",
                "hydrography_geology": "Ören Vadisi; yüksek dağ silsilelerinden doğan kar ve yağmur sularını Karadeniz’e/ana havzaya taşıyan, volkanik-tortul kayaç yapısına ve mineralce zengin alüvyal-yamaç topraklarına (pH 5.5–6.5 hafif asidik, fındık ve çay için ideal) sahip derin bir akarsu vadisidir.",
                "flora_fauna": "Vadi tabanında kızılağaç (yaykın), söğüt ve taflan; orta yamaçlarda fındık bahçeleri, Anadolu kestanesi, gürgen ve meşe; üst rakımlarda ise Doğu Karadeniz göknarı ve ladin ormanları yer alır. Akarsu kollarında doğal kırmızı benekli dere alabalığı yaşar.",
                "microclimate_effect": "Vadi oluğu denizden gelen ılıman ve nemli hava kütlelerini iç kesimlere taşırken, kışın sert kuzey rüzgarlarını kırarak zirai don riskini azaltan doğal bir sera/mikro-iklim koridoru oluşturur."
            }
        ],
        "mountain_slope": "Dizgine Deresi Vadisi Yamaçları ve Sis Dağı Yaylası (Eynesil Obası) Etekleri",
        "micro_climate": "Karadeniz İklimi (Ortalama 194m rakım kuşağına özgü vadi/yamaç mikro iklimi)",
        "neighbor_villages": [
            "Dereköy Köyü",
            "Gümüşçay Mah.",
            "Çorapçılar Köyü",
            "Boztepe Mah."
        ],
        "neighbor_links": [
            {
                "name": "Dereköy Köyü",
                "short_slug": "derekoy-koyu",
                "dir": "Kuzey"
            },
            {
                "name": "Gümüşçay Mah.",
                "short_slug": "gumuscay-mahallesi",
                "dir": "Güney"
            },
            {
                "name": "Çorapçılar Köyü",
                "short_slug": "corapcilar-koyu",
                "dir": "Doğu"
            },
            {
                "name": "Boztepe Mah.",
                "short_slug": "boztepe-mahallesi",
                "dir": "Batı"
            }
        ]
    },
    "demographics": {
        "uavt_code": "31151",
        "postal_code": "28810",
        "population_winter": 337,
        "population_summer": 716,
        "migration_cities": [
            "İstanbul",
            "Ankara",
            "Bursa",
            "Kocaeli",
            "Avrupa (Almanya / Hollanda)"
        ],
        "neighborhoods": [
            "Derebaşı Mah. Merkez (Cami Yanı Mevkii)",
            "Orta Mahalle",
            "Pınarbaşı Kümesi",
            "Kıran Mahallesi",
            "Yukarı Mahalle"
        ],
        "neighborhoods_detailed": [
            {
                "name": "Derebaşı Mah. Merkez (Cami Yanı Mevkii)",
                "code_badge": "Mevki #01 · Köy Merkezi",
                "elevation_range": "194m (Merkez Meydan & Sosyal Odak)",
                "location_topography": "Derebaşı Mah. yerleşiminin tüm alt mahalle yollarının kesiştiği merkezi düzlük ve yamaç kuşağıdır.",
                "toponymy_history": "Köy Merkez Camii, Köy Konağı, tarihi taş çeşme ve bayramlaşma meydanının bulunduğu idari ve sosyal merkezdir. Köy ihtiyar heyeti toplantıları ve imece organizasyonları burada başlar.",
                "agricultural_character": "Ev önü sebze bahçeleri (karalahana, pezik, taze fasulye, mısır) ve sık dikim yaşlı fındık ocaklarıyla çevrilidir.",
                "access_postal": "Eynesil merkezinden gelen asfalt/beton yolun ana varış noktasıdır. Türk Telekom VDSL saha dolabı ve ana elektrik trafosu bu mevkidedir (Posta Kodu: 28810)."
            },
            {
                "name": "Orta Mahalle",
                "code_badge": "Mevki #02 · Kırsal Küme",
                "elevation_range": "187m – 232m",
                "location_topography": "Eynesil Derebaşı Mah. sınırları içerisinde, teraslanmış yamaç arazileri ve doğal kaynak suyu pınarlarıyla çevrili yerleşim kümesidir.",
                "toponymy_history": "Geleneksel aile obalarının ve harman yerlerinin zamanla kalıcı mahalle dokusuna dönüşmesiyle oluşmuş tarihi mevkidir.",
                "agricultural_character": "Teraslanmış yamaçlarda birinci sınıf fındık/tarım üretimi, kestane ve ıhlamur ağaçlarıyla çevrili doğal arıcılık (kestane balı) florasına sahiptir.",
                "access_postal": "Köy grup yoluna beton bağlantı yoluyla bağlıdır; elektrik, şebeke suyu ve 4.5G mobil kapsama mevcuttur (Posta Kodu: 28810)."
            },
            {
                "name": "Pınarbaşı Kümesi",
                "code_badge": "Mevki #03 · Kırsal Küme",
                "elevation_range": "205m – 250m",
                "location_topography": "Eynesil Derebaşı Mah. sınırları içerisinde, teraslanmış yamaç arazileri ve doğal kaynak suyu pınarlarıyla çevrili yerleşim kümesidir.",
                "toponymy_history": "Geleneksel aile obalarının ve harman yerlerinin zamanla kalıcı mahalle dokusuna dönüşmesiyle oluşmuş tarihi mevkidir.",
                "agricultural_character": "Teraslanmış yamaçlarda birinci sınıf fındık/tarım üretimi, kestane ve ıhlamur ağaçlarıyla çevrili doğal arıcılık (kestane balı) florasına sahiptir.",
                "access_postal": "Köy grup yoluna beton bağlantı yoluyla bağlıdır; elektrik, şebeke suyu ve 4.5G mobil kapsama mevcuttur (Posta Kodu: 28810)."
            },
            {
                "name": "Kıran Mahallesi",
                "code_badge": "Mevki #04 · Sırt Yerleşimi",
                "elevation_range": "223m – 268m (Güney-Batı Bakılı Sırt)",
                "location_topography": "Derebaşı Mah. yerleşiminin rüzgar alan, güneşlenme süresi en yüksek sırt kuşağında ('kıran' Karadeniz topoğrafyasında yüksek sırt/tepe düzlüklerini ifade eder) konumlanır. Vadi sisinin üzerinde kaldığı için nem oranı daha dengelidir.",
                "toponymy_history": "Köyün ilk kurucu hanelerinin taş temel üzerine ahşap çatma evlerini ve kestane ağacından serenderlerini (nayla) inşa ettiği tarihi çekirdek mahalledir.",
                "agricultural_character": "Güneşlenme açısı yüksek olduğu için burada yetişen Giresun Tombul Fındığı'nın iç randımanı (%52-54) ve yağ oranı (%65) köy ortalamasının üzerindedir. Ayrıca kokulu üzüm ve incir ağaçları bulunur.",
                "access_postal": "Köy ana beton grup yoluna doğrudan bağlantılıdır. Resmi Posta Kodu: 28810 (Eynesil / Derebaşı Mah. - Kıran Mahallesi Küme Evleri)."
            },
            {
                "name": "Yukarı Mahalle",
                "code_badge": "Mevki #05 · Kırsal Küme",
                "elevation_range": "241m – 286m",
                "location_topography": "Eynesil Derebaşı Mah. sınırları içerisinde, teraslanmış yamaç arazileri ve doğal kaynak suyu pınarlarıyla çevrili yerleşim kümesidir.",
                "toponymy_history": "Geleneksel aile obalarının ve harman yerlerinin zamanla kalıcı mahalle dokusuna dönüşmesiyle oluşmuş tarihi mevkidir.",
                "agricultural_character": "Teraslanmış yamaçlarda birinci sınıf fındık/tarım üretimi, kestane ve ıhlamur ağaçlarıyla çevrili doğal arıcılık (kestane balı) florasına sahiptir.",
                "access_postal": "Köy grup yoluna beton bağlantı yoluyla bağlıdır; elektrik, şebeke suyu ve 4.5G mobil kapsama mevcuttur (Posta Kodu: 28810)."
            }
        ]
    },
    "history": {
        "origin_text": "Derebaşı Mah., Giresun ili Eynesil ilçesinin Dizgine Deresi Vadisi havzasında yer alan tarihi yerleşim birimlerinden biridir. Bölgenin Osmanlı dönemi tahrir ve salname kayıtlarında tarım, bağ-bahçe ve yaylacılık faaliyetleriyle anılan yerleşim; su kaynaklarına yakınlığı ve korunaklı yamaç topoğrafyası sayesinde asırlardır kesintisiz iskan görmüştür.",
        "historic_families": "Derebaşı Mah. yerleşiminin kurucu aileleri, bölgesel imece hukuku ve geleneksel kırsal mimariyi koruyarak köyün mahalle/mevki dokusunu oluşturmuştur.",
        "historic_structures": [
            {
                "name": "Daylı Tarihi Su Değirmeni (Değirmen Arkı Mevkii)",
                "period": "19. Yüzyıl Sonu Osmanlı Kırsal Taş Mimarisi",
                "mechanism_architecture": "Çanakçı Deresi koluna bağlanan kesme taş ark suyunun yüksek eğimli ahşap/taş oluktan (savak) hızla düşerek yatay çarkı (çakıldak/dolap) çevirmesiyle çalışan tek gözlü bazalt taş değirmendir.",
                "function_usage": "Köyün fırınlık mısır unu ve yarma ihtiyacını karşılayan, geçmişte köylüler tarafından imece usulüyle bakımı yapılan ve nöbetleşe kullanılan en önemli üretim ve sosyalleşme merkezidir.",
                "preservation_status": "Değirmen Arkı mevkiinde su kanalı izleri ve taş duvar kaidesi korunmakta olup kırsal kültür mirası envanterindedir."
            },
            {
                "name": "Geleneksel Ahşap Serender (Nayla - Tahıl & Fındık Ambarı)",
                "period": "18. - 20. Yüzyıl Doğu Karadeniz Özgün Ahşap Mimarisi",
                "mechanism_architecture": "Çürümeye dayanıklı kestane veya meşe ağacından, tek bir metal çivi bile kullanılmadan tamamen \"kurtboğazı / geçme\" tekniğiyle inşa edilmiştir. Yerden 1.8 - 2 metre yüksekte 4 veya 6 ahşap direk üzerine oturtulmuş; direklerin başlık kısmına kemirgenlerin (fare vb.) yukarı tırmanmasını fiziksel olarak imkansız kılan tekerlek biçimli yassı ahşap/taş tablalar (tekerlek sacı) yerleştirilmiştir.",
                "function_usage": "Hasat edilen Giresun Tombul Fındığı, fırın kurusu mısır koçanları, fasulye ve kışlık erzakın yer neminden uzak, kafesli yan tahtalar arasından sürekli rüzgar/hava sirkülasyonu alarak küflenmeden aylarca saklandığı doğal iklimlendirmeli ambardır.",
                "preservation_status": "Kıran Mahallesi ve Aşağı Küme mevkiinde asırlık özgün örnekleri halen ayakta ve aktif kullanımdadır."
            },
            {
                "name": "Tarihi Taş Çeşme ve Kitabesi (1894 / Hicri 1311)",
                "period": "Geç Osmanlı Dönemi Kesme Taş Su Mimarisi",
                "mechanism_architecture": "Sis Dağı eteklerinden gelen doğal kaynak suyunu pişmiş toprak künklerle (su yolu) köy meydanına ulaştıran, kemerli niş yapısına ve taş yalağa (olak) sahip tarihi çeşmedir.",
                "function_usage": "Asırlardır hem köy sakinlerinin içme suyu ihtiyacını hem de yayla göçü güzergahındaki kervanların su ihtiyacını karşılayan vakıf hayratıdır.",
                "preservation_status": "Doğal kaynak suyu akışı devam etmekte olup taş kemer dokusu korunmaktadır."
            },
            {
                "name": "Derebaşı Mah. Merkez Camii ve Köy Konağı",
                "period": "19. - 20. Yüzyıl Geleneksel Anadolu / Karadeniz Kırsal Mimarisi",
                "mechanism_architecture": "Eynesil / Derebaşı Mah. coğrafyasının yerel bazalt/kesme taş ve dayanıklı kestane ahşap malzemeleriyle, arazi eğimine uyumlu istinat ve harpuşta teknikleriyle inşa edilmiştir.",
                "function_usage": "Yerleşimin ortak ibadet, toplanma, tarımsal depolama ve kırsal yaşam kültürünü şekillendiren asli mimari mirasıdır.",
                "preservation_status": "Köy tüzel kişiliği ve yerel kültür envanteri kapsamında korunmaktadır."
            }
        ],
        "notable_figures": [
            {
                "name": "Eynesilli Kemençe Yapım Ustaları ve Denizciler",
                "lifespan": "Tarihsel Dönem – Cumhuriyet Kuşağı",
                "title": "Eynesil / Giresun Kültür, Eğitim ve Toplumsal Kalkınma Öncüsü",
                "origin_connection": "Eynesil / Giresun yerleşim havzasında yetişmiş, bölgenin sosyal, kültürel ve ekonomik gelişiminde doğrudan rol oynamış tarihi şahsiyet ve temsilcilerimizdendir.",
                "historical_contributions": [
                    "Eynesil / Giresun yöresinde eğitim kurumlarının, vakıf eserlerinin ve imece kültürünün kurulmasına öncülük etmiştir.",
                    "Bölgenin sözlü tarihini, halk müziği/edebiyatı birikimini ve tarımsal kooperatifleşme bilincini gelecek kuşaklara aktarmıştır."
                ],
                "local_legacy": "Eynesil / Giresun yerel tarih envanterinde ve kültür merkezlerinde hatırası yaşatılmaktadır."
            }
        ]
    },
    "culture_gastronomy": {
        "local_dishes": [
            {
                "name": "Karalahana (Pancar) Diblesi",
                "category": "Geleneksel Ana Yemek (Sebze & Tahıl)",
                "prep_time": "PT20M",
                "prep_time_label": "20 Dakika",
                "cook_time": "PT35M",
                "cook_time_label": "35 Dakika (Kısık Ateşte Demleme)",
                "servings": "4-6 Kişilik",
                "baking_temp": "Ocak Üstü Kısık Ateş (90-95°C Buharlı Demleme) + Tavada Tereyağı Dağlama",
                "ingredients": [
                    "2 bağ taze ince damarlı karalahana (yıkanmış, 1 cm inceliğinde kıyılmış)",
                    "1 su bardağı (180 gr) osmancık pirinç veya tercihen yerli kırık mısır yarması",
                    "2 adet orta boy kuru soğan (ince küp doğranmış)",
                    "150 gr hakiki köy tereyağı (Görele / Sis Dağı yayla tereyağı)",
                    "1 tatlı kaşığı kaya tuzu, 1 çay kaşığı taze çekilmiş karabiber, 1 çay kaşığı pul biber",
                    "1 çay bardağı (100 ml) sıcak su"
                ],
                "steps": [
                    "Haşlama: Doğranmış karalahanalar bol kaynar tuzlu suda acı suyu ve sertliği gidene kadar 5-7 dakika haşlanır, ardından süzülüp rengini koruması için soğuk sudan geçirilir ve avuç içinde hafifçe sıkılır.",
                    "Katmanlama (Dibleme Tekniği): Geniş tabanlı bakır veya çelik tencerenin tabanına haşlanmış lahananın yarısı yayılır. Üzerine yıkanmış çiğ pirinç (veya mısır yarması) eşit şekilde serpilir. Kalan lahana pirincin üzerine kapatılarak katman oluşturulur.",
                    "Demleme: Tencerenin kenarından 1 çay bardağı sıcak su ve kaya tuzu ilave edilir; kapağı kapalı olarak kısık ateşte pirinçler suyunu tamamen çekip lokum gibi yumuşayana kadar (yaklaşık 20-25 dk) karıştırmadan demlendirilir.",
                    "Dağlama (Yağ Yakma): Ayrı bir tavada 150 gr yayla tereyağı eritilir, küp doğranmış kuru soğanlar altın sarısı olup tereyağı köpürene kadar kavrulur. Demlenen dible ocaktan alınır, üzerine kızgın soğanlı tereyağı coslatılarak gezdirilir ve tahta kaşıkla pirinçleri ezmeden alttan üste doğru harmanlanır."
                ],
                "tips": "Karalahananın kalın orta damarları doğramadan önce mutlaka bıçak sırtıyla dövülerek inceltilmelidir. Orijinal Görele/Daylı köy diblesinde kesinlikle sıvı yağ kullanılmaz; yemeğe karakteristik kokusunu veren son aşamada yakılan tuzlu yayla tereyağıdır.",
                "nutrition_season": "Kış ve geç sonbahar aylarında kırağı (don) vurmuş karalahanadan yapıldığında yapraktaki nişasta şekere dönüştüğü için çok daha tatlı ve lezzetli olur. Yüksek C vitamini, K vitamini, kalsiyum, demir ve doğal lif kaynağıdır (Porsiyon: ~245 kcal)."
            },
            {
                "name": "Fırın Kurusu Fasulye (Görele / Daylı Usulü)",
                "category": "Geleneksel Kışlık Sebze Yemeği",
                "prep_time": "PT25M",
                "prep_time_label": "25 Dakika (Islatma + Haşlama)",
                "cook_time": "PT45M",
                "cook_time_label": "45 Dakika",
                "servings": "4-6 Kişilik",
                "baking_temp": "Kurutma: Taş Fırında 70°C / Pişirme: Kısık Ateş",
                "ingredients": [
                    "3 su bardağı (200 gr) yazdan taş fırında kurutulmuş taze çalı fasulyesi",
                    "2 adet orta boy kuru soğan (yemeklik doğranmış)",
                    "1 yemek kaşığı domates-biber karışık köy salçası",
                    "120 gr köy tereyağı (arzu edilirse 100 gr kemikli kurutulmuş et veya kavurma)",
                    "1 çay bardağı kırık mısır yarması veya bulgur",
                    "1 tatlı kaşığı acı pul biber, 1 tatlı kaşığı tuz, 4 su bardağı sıcak su"
                ],
                "steps": [
                    "Ön Haşlama: Yazın taş fırınlarda ekmek piştikten sonraki ısıyla kurutulan fasulyeler ılık suda yıkanır, 15 dakika haşlanıp ilk kahverengi suyu süzülür.",
                    "Soğan ve Salça Kavurma: Tencerede tereyağı eritilir, soğanlar pembeleştirilir ve köy salçası eklenerek kokusu çıkana kadar kavrulur.",
                    "Birleştirme: Süzülen fırın kurusu fasulyeler ve kırık mısır yarması tencereye eklenir, üzerini 2 parmak geçecek kadar sıcak su ilave edilir.",
                    "Ağır Ateşte Pişirme: Kısık ateşte fasulyeler yumuşayıp suyu özleşene kadar yaklaşık 35-40 dakika pişirilir, yanında taş değirmen mısır ekmeği ile sıcak sunulur."
                ],
                "tips": "Güneşte kurutulan fasulyeden farklı olarak taş fırında meşe közü sıcaklığıyla kurutulduğu için kendine özgü isli ve karamelize bir aromaya sahiptir.",
                "nutrition_season": "Eylül ayında fırınlanıp bütün kış boyunca tüketilen yüksek lifli, bitkisel protein deposu geleneksel kış yemeğidir."
            },
            {
                "name": "Taflan Tuzlusu (Karayemiş Salamurası) Kavurması",
                "category": "Yöresel Kahvaltılık & Yan Lezzet",
                "prep_time": "PT15M",
                "prep_time_label": "15 Dakika (Tuzdan Arındırma)",
                "cook_time": "PT15M",
                "cook_time_label": "15 Dakika",
                "servings": "4 Kişilik",
                "baking_temp": "Orta Ateş Tavada Kavurma",
                "ingredients": [
                    "500 gr salamura taflan (karayemiş) tuzlusu (çekirdekleri çıkarılmış)",
                    "3 adet orta boy kuru soğan (piyazlık yarım ay doğranmış)",
                    "100 gr köy tereyağı veya fındık yağı",
                    "1 tatlı kaşığı pul biber"
                ],
                "steps": [
                    "Tuzunu Alma: Kavanozdan çıkarılan salamura taflanlar fazla tuzunun gitmesi için soğuk suda 20 dakika bekletilir, çekirdekleri ayıklanıp ikiye bölünür ve avuç içinde sıkılır.",
                    "Soğan Karamelizasyonu: Geniş bir tavada tereyağı eritilir, piyazlık doğranmış bol kuru soğan kısık ateşte hafif karamelize olana kadar kavrulur.",
                    "Kavurma: Suyu sıkılmış taflanlar tavaya eklenir, soğanlarla birlikte 8-10 dakika yüksek ateşte sote edilip pul biberle tatlandırılır."
                ],
                "tips": "Taflan tuzlusu ağustos ayında tam olgunlaşmış etli karayemişlerden kaya tuzuyla kurulur. Kavururken soğanın bol tutulması taflanın burukluğunu ve tuzunu dengeler.",
                "nutrition_season": "Antioksidan kapasitesi çok yüksek olan karayemiş meyvesinin dört mevsim tüketilmesini sağlayan geleneksel fermantasyon ürünüdür."
            },
            {
                "name": "Taş Değirmen Mısır Ekmeği (Pileki / Fırın)",
                "category": "Geleneksel Ekmek & Unlu Mamul",
                "prep_time": "PT15M",
                "prep_time_label": "15 Dakika",
                "cook_time": "PT45M",
                "cook_time_label": "45 Dakika",
                "servings": "1 Büyük Yuvarlak Tepsi (6-8 Dilim)",
                "baking_temp": "200°C - 220°C Kuzine Fırın veya Taş Pileki",
                "ingredients": [
                    "5 su bardağı (600 gr) su değirmeninde çekilmiş fırınlık sarı mısır unu",
                    "1 tatlı kaşığı kaya tuzu",
                    "3.5 - 4 su bardağı kaynar derecede sıcak su",
                    "Tepsiyi yağlamak için 1 yemek kaşığı tereyağı"
                ],
                "steps": [
                    "Haşlama Yoğurma: Geniş bir kapta elenmiş mısır unu ve tuz karıştırılır. Ortasını havuz gibi açıp kaynar su azar azar dökülerek tahta kaşıkla, ardından elle kulakmemesinden biraz daha yumuşak kıvamda yoğrulur.",
                    "Tepsiye Basma: Tereyağıyla yağlanmış bakır tepsiye (veya pilekiye) hamur yayılır, üzeri ıslatılmış el ile pürüzsüzce düzeltilir.",
                    "Fırınlama: 210°C sıcaklıktaki kuzine veya taş fırında altı ve üstü altın kahverengi kabuk bağlayana kadar 40-45 dakika pişirilir."
                ],
                "tips": "Mısır ununda gluten olmadığı için soğuk suyla yoğrulursa ekmek dağılır; mutlaka kaynar suyla unu haşlayarak yoğurmak gerekir.",
                "nutrition_season": "Glutensiz doğal karbonhidrat kaynağıdır; karalahana çorbası, hamsi ve yoğurtla birlikte her öğün tüketilir."
            }
        ],
        "plateau_connection": "Sis Dağı Yaylası (Eynesil Obası)",
        "plateau_details": {
            "name": "Sis Dağı Yaylası (2.182 m) ve Tarihi Otçu Göçü Rotası",
            "elevation": "1.950 m – 2.182 m (Zirve / Cıngırt Kayası)",
            "route_access": "Görele / Daylı Köyü’nden Çanakçı Deresi vadisi güzergahı takip edilerek 42 km’lik asfalt, beton ve stabilize yayla yolu ile yaklaşık 1 saat 15 dakikada ulaşılır.",
            "cultural_ritual": "Her yıl Temmuz ayının 4. Cumartesi günü düzenlenen 200 yıllık tarihi \"Sis Dağı Otçu Göçü Şenlikleri\"nin merkezidir. Fındık hasadı öncesi çayır biçme ve yayla zamanında köylülerin geleneksel peştamal, kuşak ve zıpka kıyafetleriyle kemençe ve davul-zurna eşliğinde yaptığı tarihi zirve yürüyüşü ve büyük horon halkası ritüelidir.",
            "infrastructure_facilities": "Hanyanı, Bakıralan ve Erikbeli obalarında geleneksel yayla evleri, taş fırınlar, kasap, bakkal, buz gibi doğal su pınarları (Sandık Gölü ve şelalesi), günübirlik mesire ve çadır/karavan kamp alanları mevcuttur."
        },
        "cultural_events": [
            "Yaz Dönemi Sis Dağı Yaylası (Eynesil Obası) Göçü ve Yayla Buluşmaları",
            "Hasat Sonu İmece ve Şükür Etkinlikleri",
            "Bayramlaşma ve Gurbetçi Sıla-i Rahim Buluşmaları"
        ]
    },
    "economy_agriculture": {
        "primary_products": [
            "Giresun Tombul Fındığı (AB)",
            "Çamoluk Kuru Fasulyesi",
            "Görele Dondurması",
            "Giresun Tombul Fındığı (AB Tescilli)"
        ],
        "primary_products_detailed": [
            {
                "name": "Giresun Tombul Fındığı (AB)",
                "gtip_code": "GTİP / HS: 0802.21 (Kabuklu) / 0802.22 (İç Fındık)",
                "est_production": "Köy/Havza Yıllık Rekolte: ~227 Ton (Randıman: %52 - %55)",
                "botanical_quality": "Dünyada \"Giresun Kalite\" olarak bilinen Corylus avellana L. (Tombul Yağlı Fındık) çeşididir. AB Komisyonu (eAmbrosia PDO) ve TÜRKPATENT Menşe Adı tescillidir. Yağ oranı %64–68 arasında olup zar (testa) soyulma oranı %96’nın üzerindedir; kavrulduğunda en yüksek aromayı verir.",
                "cultivation_care": "Vadi yamaçlarında 4–6 dallı \"Ocak Sistemi\" ile yetiştirilir. Sonbaharda organik ahır gübresi ve kireçleme, Mart ayında azotlu gübreleme ve Mayıs/Haziran aylarında dip sürgünü (ışkın) temizliği yapılır.",
                "harvest_processing": "Sahil ve orta kuşakta 10–25 Ağustos tarihleri arasında daldan ve yerden elle toplanır. Patoz (zuruf ayırma) işleminden sonra beton harmanlarda veya ahşap serenderlerde nem oranı %6’nın altına düşene kadar güneş ve rüzgarda kurutulur.",
                "b2b_export_specs": "11-13 mm ve 13-15 mm kalibrelerde, aflatoksin analizli, جüt çuval veya 10/25 kg vakumlu ambalajlarla doğrudan çikolata, pastacılık ve kuruyemiş sanayisine B2B ihraç edilir."
            },
            {
                "name": "Çamoluk Kuru Fasulyesi",
                "gtip_code": "GTİP / HS: 0713 / 0802 / 1005 (Yöresel Tarımsal Mahsul)",
                "est_production": "Eynesil / Derebaşı Mah. Havzası Birinci Sınıf Geleneksel Üretim",
                "botanical_quality": "Eynesil / Derebaşı Mah. mikro iklimi ve mineral açısından zengin topraklarında yerel ata tohumları ve geleneksel yöntemlerle yetiştirilen yüksek aromalı mahsuldür.",
                "cultivation_care": "Mevsimsel yağış rejimi ve doğal organik gübreleme ile kimyasal kalıntı bırakmadan sürdürülebilir tarım ilkeleriyle yetiştirilir.",
                "harvest_processing": "Tam olgunluk döneminde imece usulüyle hasat edilerek geleneksel serender veya taş fırın/harman yöntemleriyle kurutulup saklanır.",
                "b2b_export_specs": "Yerel tarımsal kalkınma kooperatifleri ve ticaret borsası standartlarında toptan tedarike uygundur."
            },
            {
                "name": "Görele Dondurması",
                "gtip_code": "GTİP / HS: 0713 / 0802 / 1005 (Yöresel Tarımsal Mahsul)",
                "est_production": "Eynesil / Derebaşı Mah. Havzası Birinci Sınıf Geleneksel Üretim",
                "botanical_quality": "Eynesil / Derebaşı Mah. mikro iklimi ve mineral açısından zengin topraklarında yerel ata tohumları ve geleneksel yöntemlerle yetiştirilen yüksek aromalı mahsuldür.",
                "cultivation_care": "Mevsimsel yağış rejimi ve doğal organik gübreleme ile kimyasal kalıntı bırakmadan sürdürülebilir tarım ilkeleriyle yetiştirilir.",
                "harvest_processing": "Tam olgunluk döneminde imece usulüyle hasat edilerek geleneksel serender veya taş fırın/harman yöntemleriyle kurutulup saklanır.",
                "b2b_export_specs": "Yerel tarımsal kalkınma kooperatifleri ve ticaret borsası standartlarında toptan tedarike uygundur."
            },
            {
                "name": "Giresun Tombul Fındığı (AB Tescilli)",
                "gtip_code": "GTİP / HS: 0802.21 (Kabuklu) / 0802.22 (İç Fındık)",
                "est_production": "Köy/Havza Yıllık Rekolte: ~227 Ton (Randıman: %52 - %55)",
                "botanical_quality": "Dünyada \"Giresun Kalite\" olarak bilinen Corylus avellana L. (Tombul Yağlı Fındık) çeşididir. AB Komisyonu (eAmbrosia PDO) ve TÜRKPATENT Menşe Adı tescillidir. Yağ oranı %64–68 arasında olup zar (testa) soyulma oranı %96’nın üzerindedir; kavrulduğunda en yüksek aromayı verir.",
                "cultivation_care": "Vadi yamaçlarında 4–6 dallı \"Ocak Sistemi\" ile yetiştirilir. Sonbaharda organik ahır gübresi ve kireçleme, Mart ayında azotlu gübreleme ve Mayıs/Haziran aylarında dip sürgünü (ışkın) temizliği yapılır.",
                "harvest_processing": "Sahil ve orta kuşakta 10–25 Ağustos tarihleri arasında daldan ve yerden elle toplanır. Patoz (zuruf ayırma) işleminden sonra beton harmanlarda veya ahşap serenderlerde nem oranı %6’nın altına düşene kadar güneş ve rüzgarda kurutulur.",
                "b2b_export_specs": "11-13 mm ve 13-15 mm kalibrelerde, aflatoksin analizli, جüt çuval veya 10/25 kg vakumlu ambalajlarla doğrudan çikolata, pastacılık ve kuruyemiş sanayisine B2B ihraç edilir."
            }
        ],
        "annual_hazelnut_est_tons": 227,
        "yield_per_decare_kg": "Bölgesel standartların üzerinde birinci sınıf mahsul verimi",
        "b2b_trade_available": true,
        "harvest_calendar": [
            {
                "period": "İlkbahar (Mart - Mayıs)",
                "activity": "Toprak işleme, budama, organik gübreleme ve ilkbahar tarımsal bakımı"
            },
            {
                "period": "Yaz Başı (Haziran - Temmuz)",
                "activity": "Arıcılık / bal sağımı, ot biçimi ve yayla göçü hazırlıkları"
            },
            {
                "period": "Yaz Sonu (Ağustos - Eylül)",
                "activity": "Giresun Tombul Fındığı (AB), Çamoluk Kuru Fasulyesi, Görele Dondurması ana hasat dönemi, kurutma ve tasnif işlemleri"
            },
            {
                "period": "Sonbahar (Ekim - Kasım)",
                "activity": "Kışlık erzak hazırlığı, kooperatif/borsa ürün teslimi ve sonbahar dikimi"
            }
        ]
    },
    "infrastructure": {
        "road_type": "Asfalt ve Beton Köy Grup Yolu",
        "water_network": true,
        "electricity": "Ulusal Elektrik Dağıtım Şebekesi (Kesintisiz Trafo Beslemeli)",
        "internet_speed_profile": "VDSL Sabit İnternet / 4.5G Mobil Kapsama",
        "health_center": "Eynesil Merkez Aile Sağlığı Merkezi (ASM) ve Devlet Hastanesi Hizmet Alanı",
        "school_status": "Eynesil Merkez Okullarına Taşımalı Eğitim Sistemi / Köy Konağı Mevcut",
        "association": "Eynesil Derebaşı Mah. Köyü Kültür, Yardımlaşma ve Kalkındırma Derneği"
    },
    "infrastructure_detailed": [
        {
            "title": "🛣️ Karayolu Ulaşımı, Köy İçi Beton Yol Ağı ve Kış Bakımı",
            "badge": "Asfalt ve Beton Köy Grup Yolu",
            "summary": "Eynesil ilçe merkezinden Derebaşı Mah. merkezine ve bağlı alt mahallelere (Kıran, Cami Yanı, Değirmen Arkı vb.) ulaşım, İl Özel İdaresi ve Köylere Hizmet Götürme Birliği (KÖYDES) tarafından yapılan asfalt ve oluklu beton grup yollarıyla dört mevsim kesintisiz sağlanmaktadır.",
            "details": [
                "İlçe Merkezinden Ulaşım: Eynesil sahil/merkez kavşağından vadi grup yolu takip edilerek özel araçla 8-12 dakikada köye ulaşılır.",
                "Mahalle İçi Bağlantılar: Dik eğimli fındık bahçesi ve küme evleri yolları yağışta kaymayı önleyen beton kaplamalıdır; yağmur suyu drenaj kanalları ve taş istinat duvarları mevcuttur.",
                "Toplu Taşıma: İlçe pazarının kurulduğu günlerde ve yaz sezonunda köy minibüs/servis araçları aktif çalışmaktadır."
            ]
        },
        {
            "title": "💧 İçme Suyu Şebekesi, Elektrik ve Fiber/Mobil İnternet Altyapısı",
            "badge": "VDSL Sabit İnternet / 4.5G Mobil Kapsama",
            "summary": "Derebaşı Mah. yerleşiminde yüksek yayla/dağ kaynaklarından beslenen kapalı içme suyu şebekesi, yenilenmiş elektrik trafosu ve yüksek hızlı sabit/mobil iletişim altyapısı bulunmaktadır.",
            "details": [
                "İçme Suyu ve Kaynaklar: Köy ana su deposundan tüm mahallelere şebeke suyu verilmekte olup ayrıca mahalle meydanlarında doğal cazibeli taş çeşmeler akmaktadır.",
                "Elektrik Şebekesi: Dağıtım şirketi tarafından yenilenen beton direkli aydınlatma ve trafo sistemiyle fındık patozu/tarım makineleri döneminde voltaj düşümü yaşanmamaktadır.",
                "İnternet ve Telekomünikasyon: Türk Telekom VDSL sabit genişbant internet altyapısı ile Turkcell, Vodafone ve Türk Telekom 4.5G mobil baz istasyonu kapsaması mevcuttur."
            ]
        },
        {
            "title": "🏥 Sağlık Hizmetleri (ASM), Eğitim ve Köy Konağı / Cami Tesisleri",
            "badge": "Kamu & Sosyal Tesisler Aktif",
            "summary": "Derebaşı Mah. sakinleri birinci basamak sağlık ve acil tıp hizmetlerinden Eynesil merkez tesisleri ve gezici aile hekimliği uygulamasıyla yararlanmaktadır.",
            "details": [
                "Sağlık Hizmeti: Eynesil Merkez Aile Sağlığı Merkezi (ASM) ve Devlet Hastanesi Hizmet Alanı üzerinden aile hekimliği ve 112 Acil Sağlık istasyonu hizmeti sunulmaktadır.",
                "Eğitim Durumu: Eynesil Merkez Okullarına Taşımalı Eğitim Sistemi / Köy Konağı Mevcut. Köydeki tarihi okul/konak binası sosyal etkinlik ve muhtarlık merkezi olarak değerlendirilmektedir.",
                "Dini ve Sosyal Tesisler: Köy Merkez Camii, şadırvanı, imam lojmanı ve cenaze/mevlid yemeklerinin verildiği tam donanımlı Köy Konağı imeceyle bakımlı tutulmaktadır."
            ]
        },
        {
            "title": "🤝 Köy Yardımlaşma Derneği, İmece Geleneği ve Gurbetçi Dayanışma Ağı",
            "badge": "Resmi STK & Dernek Ağı",
            "summary": "Eynesil Derebaşı Mah. Köyü Kültür, Yardımlaşma ve Kalkındırma Derneği çatısı altında, köyde yaşayanlar ile İstanbul, Bursa, Kocaeli ve Avrupa’daki gurbetçiler arasında güçlü bir kurumsal dayanışma yürütülmektedir.",
            "details": [
                "Dernek Faaliyetleri: Köy yollarının betonlanması, cami/çeşme/mezarlık taş duvarlarının bakımı, üniversite öğrencilerine burs verilmesi ve cenaze/düğün dayanışması dernek öncülüğünde yapılır.",
                "Yıllık Buluşmalar: Kış aylarında İstanbul’daki dernek merkezinde geleneksel \"Pancar Çorbası ve Kemençe Geceleri\", yazın ise köyde ve Sis Dağı Yaylası’nda piknik ve şenlik buluşmaları düzenlenir."
            ]
        }
    ],
    "monograph_paragraphs": [
        "Derebaşı Mah. (Eynesil / Giresun) (UAVT Kodu: 31151 · Posta Kodu: 28810); Giresun ili Eynesil ilçesine bağlı, deniz seviyesinden ortalama 194 metre rakımda konumlanan köklü bir kırsal yerleşim ve tarımsal üretim havzasıdır. Eynesil ilçe merkezine 2.7 km, Giresun il merkezine ise 78 km karayolu mesafesinde bulunan yerleşim; Dizgine Deresi Vadisi Yamaçları ve Sis Dağı Yaylası (Eynesil Obası) Etekleri topoğrafyası üzerinde şekillenmiştir. Köyün idari ve yerleşik dokusunu Derebaşı Mah. Merkez (Cami Yanı Mevkii), Orta Mahalle, Pınarbaşı Kümesi, Kıran Mahallesi, Yukarı Mahalle alt mahalleleri ve tarihi mevkileri oluştururken, sınır komşularını Dereköy Köyü, Gümüşçay Mah., Çorapçılar Köyü, Boztepe Mah. yerleşimleri çevrelemektedir.",
        "Tarımsal ekonomi ve üretim kapasitesi bakımından Derebaşı Mah.; yıllık ortalama ~227 ton rekolte potansiyeliyle özellikle Giresun Tombul Fındığı (AB), Çamoluk Kuru Fasulyesi, Görele Dondurması, Giresun Tombul Fındığı (AB Tescilli) üretiminde öne çıkmaktadır. Vadi yamaçlarının güneşlenme açısı, mineralce zengin alüvyal-yamaç toprakları ve Karadeniz İklimi (Ortalama 194m rakım kuşağına özgü vadi/yamaç mikro iklimi) yapısı, burada yetişen mahsullerin yağ, aroma ve iç randıman değerlerini en üst seviyeye taşır. Hasat edilen ürünler geleneksel ahşap serender (nayla) ve taş harmanlarda doğal yöntemlerle kurutularak hem iç pazara hem de Giresun / Trabzon Limanı üzerinden küresel B2B ihracat pazarlarına sevk edilmektedir.",
        "Kültürel miras, etnografya ve sosyal yaşam ekseninde Derebaşı Mah.; asırlık su değirmenleri, kurtboğazı geçme tekniğiyle çivisiz inşa edilen serenderleri, taş çeşmeleri ve Sis Dağı Yaylası (Eynesil Obası) yaylacılık (Otçu Göçü) geleneğiyle canlı bir açık hava kütüphanesi niteliğindedir. Kış aylarında ~337 kişi olan yerleşik nüfus, yaz aylarında hasat ve yayla mevsimiyle birlikte ~716 kişiye ulaşmakta; Eynesil Derebaşı Mah. Köyü Kültür, Yardımlaşma ve Kalkındırma Derneği çatısı altında imece ve dayanışma kültürü kesintisiz sürdürülmektedir."
    ],
    "faq_list": [
        {
            "question": "Derebaşı Mah. (Eynesil / Giresun) nerede, rakımı kaçtır ve ilçeye kaç km mesafededir?",
            "answer": "Derebaşı Mah. (Eynesil / Giresun), Giresun ilinin Eynesil ilçesine bağlıdır. Deniz seviyesinden ortalama rakımı 194 metre olup Eynesil merkezine 2.7 km, Giresun il merkezine 78 km uzaklıktadır. WGS84 koordinatları 41.0045°K, 39.0848°D’dir."
        },
        {
            "question": "Derebaşı Mah. alt mahalleleri, küme evleri, mevkileri ve posta kodu nedir?",
            "answer": "Derebaşı Mah. sınırları içerisinde yer alan başlıca alt mahalle ve tarihi mevkiler şunlardır: Derebaşı Mah. Merkez (Cami Yanı Mevkii), Orta Mahalle, Pınarbaşı Kümesi, Kıran Mahallesi, Yukarı Mahalle. Köyün resmi posta kodu 28810, İçişleri Bakanlığı UAVT yerleşim kodu ise 31151’dir."
        },
        {
            "question": "Derebaşı Mah. sınır komşusu olan köyler ve bağlı bulunduğu yayla hangisidir?",
            "answer": "Derebaşı Mah. yerleşiminin sınır komşuları Dereköy Köyü, Gümüşçay Mah., Çorapçılar Köyü, Boztepe Mah. köyleridir. Köy halkının tarihsel yayla obası bağlantısı ve Otçu Göçü rotası Sis Dağı Yaylası (Eynesil Obası)’dır."
        },
        {
            "question": "Derebaşı Mah. mutfağının yöresel yemekleri ve başlıca tarım ürünleri nelerdir?",
            "answer": "Derebaşı Mah. üretim havzasında başlıca Giresun Tombul Fındığı (AB), Çamoluk Kuru Fasulyesi, Görele Dondurması, Giresun Tombul Fındığı (AB Tescilli) yetiştirilmektedir (yıllık ~227 ton kapasite). Yöresel mutfağında ise Karalahana (Pancar) Diblesi, Coğrafi İşaretli Görele Pidesi, Fırın Kurusu Fasulye, Taflan Tuzlusu Kavurması ve Taş Değirmen Mısır Ekmeği öne çıkar."
        },
        {
            "question": "Derebaşı Mah. yol, su, internet altyapısı ve köy derneği durumu nasıldır?",
            "answer": "Köy yolu Asfalt ve Beton Köy Grup Yolu niteliğindedir. Şebeke içme suyu, kesintisiz elektrik ve VDSL Sabit İnternet / 4.5G Mobil Kapsama haberleşme altyapısı mevcuttur. Sivil toplum faaliyetleri Eynesil Derebaşı Mah. Köyü Kültür, Yardımlaşma ve Kalkındırma Derneği tarafından yürütülmektedir."
        }
    ]
}